Бүтээлүүд

"Хөгжил дэвшлийн төлөө Засаг төр юу хийх вэ" ном

"Хөгжил дэвшлийн төлөө Засаг төр юу хийх вэ"

Дэлхий даяар толгой эргэм хувьсал, өөрчлөлт түргэн хурдацтай явагдаж байна. Өнгөрсөн үеийн түүхэн гашуун сургамжууд, хүрээлэн буй орчны эрс өөрчлөлт, технологийн үсрэнгүй хөгжил, даяаршил зэрэг үзэг дэл, үйл явц нь нийгмийн зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны механизмыг "хянан засварлах"-аас аргагүйд хүргэв. Үүнтэй зэрэгцэн ядуу дорой байдалтай тэмцэх, тогтвортой хөгжлийг дэмжих зэрэг асуудал нийгэмд ужигран тулгамдсаар байна. Иймд улс орны зохион байгуулалтын нэгдлийг дээд төвшинд хангах үүрэгтэй, хууль ёсны засаглах бүрэн эрх бүхий онцгой институт-засаг төрийн гүйцэтгэх үүрэг, агуулга ч мөн адил хариу хувьсан өөрчлөгдөх шаардлагыг нөхцөлдүүлэв. Үүнтэй уялдаж өөрийн орны өнөөгийн нийгэмшлийн төлөв байдлыг болон хэтийн хөгжлийн чиг хандлагыг зөв үнэлж тооцоолсны үндсэн дээр төр юу хийх ёстой, юу хийх ёсгүй, хийх ёстой зүйлээ яаж хийх вэ гэдгээ сайтар тунгаан шүүж, зүй зохистой тэнцвэртэй бодлого боловсруулах, хэрэгжүүлэх шаардлага урган гарч байна.

Төрийн ажил үүргийн, ялангуяа эдийн засаг дахь үүрэг оролцооны талаар өнгөрсөн зуунд улс төрчид, эдийн засгийн онолчид хүчтэй маргаан мэтгэлцээн дэгдээж, тэр бүү хэл дэлхий дахин "капиталист, комммунист лагерь"-т хуваагдаж онол, практикийн ширүүн сөргөлдөөн явуулж хэрхэн төгссөнийг бид мэднэ. Төр нийгэм, эдийн засгийн хөгжилд маш хязгаарлагдмал оролцоо үүрэгтэй тухай Адам Смитээс эхлэлтэй чөлөөт зах зээлийн эдийн засгийн хөгжлийн стратеги өнгөрсөн зууны 30-аад оны Их Хямралаар Кейнс ч буюу өнөө хэр шүүмжлэл маргааны төвд байгаа төрийн зохицуулалттай чөлөөт зах зээлийн эдийн засгийн хөгжлийн стратеги хүчтэй гарч ирснээр давамгай байр суурь нь суларсан бол төвлөрсөн төлөвлөгөөт эдийн засагтай захиргаадан тушаах улс төрийн дэглэм үндсэндээ сүйрч, хөгжиж буй олон улс орны төр зонхилогч үүрэгтэй байх хөгжлийн стратеги бүтэлгүйтэх болов. Түүнчлэн төр нь уналтад орсон Сомали, Заир зэрэг улсад эмх замбараагүй байдал, хүчирхийлэл гаарч өлсгөлөнд нэрвэгдсэн саяхны жишээ бий. Одоо ч гэсэн өндөр хөгжилтэй нэлээд улс оронд "бүх нийтийн сайн сайхан байдлын төр"-ийн санхүүгийн хямрал нүүрлэж, дэлхийн янз бүрийн хэсэгт түгшүүрт цэг, гамшигт байдал урьд хожид үзэгдээгүйгээр өсч, хөгжиж буй улс орнууд өөрийн хөгжлийн адармаатай цаг үедээ явна.

Энэ бүхнийг дурдахдаа "төр дандаа муу, эсхүл дандаа сайн ажилладаг"-гүй болохыг хэлэх гэсэн хэрэг. Тодруулбал, төрийн тусламжтайгаар эрүүл мэнд, боловсролын салбарт болон нийгмийн тэгш бус байдлыг багасгах үйлсэд маш их ололт амжилтад хүрч байсан хэдий ч түүнээс багадахааргүй хохирлыг төрийн үйл ажиллагааны улмаас ард иргэд нь хүлээж болдгийг мартах учиргүй юм. Бас яагаад Зүүн Азийн улс орнуудад төр нь "эдийн засгийн гайхамшиг"-т амжилтад хүрэхэд нөлөөлж чадаад байна, яагаад Шинэ Зеланд, Финлянд, Норвеги, Эстони зэрэг улсад болохоор төр нь үр ашигтай ажиллаж чадаж байна гээд анхаарч үзвэл төр нь сайн ажиллаж чадаж байгаа улсын жишээ цөөдөхгүй.

Эдгээрээс үүдэж төрийг "сайн, муу ажиллах"-д хүргэдэг үндсэн хүчин зүйл юу вэ гэдэг асуудал тавигдана. Үүнд судлаачид, эрдэмтэд "төрийн үр ашигт чанар"-ын чухлыг цохон тэмдэглэж байна.

Үнэхээр "үр ашигтай төр"-гүйгээр нийгэм, эдийн засгийн тогтвортой хөгжил дэвшил байх боломжгүй юм. Ингэхдээ төр хөгжлийн шууд эх сурвалж бус, түүнийг дэмжин туслагч, түншлэгчийн хувиар нийгэм, эдийн засгийн хөгжлийн төвд байх ёстойг хуримтлуулсан мэдлэг, туршлага маань сургаж байна.

Та энэхүү номыг уншиж мөн татаж авах боломжтой
Дэлгэрэнгүй...

Өрнөдийн улс орнуудын захиргааны эрх зүй ерөнхий тойм

Өрнөдийн улс орнуудын захиргааны эрх зүй ерөнхий тойм

Номын зохиогч - Хууль зүйн мастерын зэрэгтэй. 2001 оноос Сонгуулийн ерөнхий хорооны нарийн бичгийн даргын албан тушаалд Улсын Их Хурлаас томилогдон ажиллаж байна.
1999-2001 онд УИХ дахь МАХН-ын бүлэгт хуулийн зөвлөхөөр, 1997-1999 онд УИХ-ын гишүүний орон тооны ажилтнаар ажиллаж байсан. 1997 оноос "УБ-Эрдэм" дээд сургуульд захиргаа санхүүгийн эрх зүйн багш, ахлах багш, Нийтийн эрх зүйн тэнхимийн орлогч эрхлэгч.
Зохиогч өмнө нь "Харьцуулсан эрх зүй судлал" (схем, тайлбар бүхий сургалтын гарын авлага) УБ., 2000, "Монгол Улсын Захиргааны эрх зүй" (сурах бичиг) УБ., 2001 гэсэн ном бичиж өргөн олны хүртээл болгожээ.

Тэрээр энэхүү гарын авлагадаа өрнөдийн улс орнуудын буюу тэдгээр улс орнуудыг төлөөлүүлэн Франц, Герман, АНУ, Их Британийн захиргааны эрх зүйн үндсэн асуудлуудыг товч тусган харуулахыг зорьсон байна.

Уг гарын авлагыг төрийн албан хаагч, их, дээд сургуулийн оюутан, сонсогч, магистрант зэрэг мэргэжлийн хүмүүст зориулжээ.

Дэлгэрэнгүй...

Монгол улсын захиргааны эрх зүй

Гарьд овогт Жамъянхорлоогийн Сүхбаатар: Монгол Улсын Захиргааны эрх зүй /сурах бичиг/ УБ., 2002 он.

Зохиогч энэхүү номондоо нийтийн эрх зүйн салбар мөн болохынх нь хувьд захиргааны эрх зүйн онцлог, агуулга, ач холбогдолыг нээн үзүүлж, захиргааны эрх зүйн субьект, захиргааны үйл ажиллагааны арга, хэлбэр болон захиргааны албадлага зэрэг асуудлыг онолын үүднээс тайлбарлахад анхаарлаа хандуулсан аж.
Уул сурах бичгийг зохиогч сүүлчийн жилүүдэд хууль зүйн дээд сургуулийн оюутнуудад уншиж байсан лекцдээ тулгуурлан бичсэн ба эл бүтээлээ их, дээд сургуулийн оюутан, сонсогч, магистрант зэргээс гадна захиргааны эрх зүйг сонирхон судалж буй өргөн олонд зориулжээ.

Дэлгэрэнгүй...

Монгол улсын Захиргааны эрх зүй

Монгол улсын Захиргааны эрх зүй

Гарьд овогт Жамъянхорлоогийн Сүхбаатар: Монгол Улсын Захиргааны эрх зүй /сурах бичиг/ УБ., 2000 он.

Номыг зохиогч - хууль зүйн мастер,"УБ-Эрдэм" дээд сургуулийн Нийтийн эрх зүйн тэнхимийн ахлах багш,УИХ дахь МАХН-ын бүлгийн ажлын албаны зөвлөх.

Зохиогч энэхүү номондоо нийтийн эрх зүйн салбар мөн болохынх нь хувьд захиргааны эрх зүйн онцлог, агуулга, ач холбогдолыг нээн үзүүлж, захиргааны эрх зүйн субьект, захиргааны үйл ажиллагааны арга, хэлбэр болон захиргааны албадлага зэрэг асуудлыг онолын үүднээс тайлбарлахад гол анхаарлаа хандуулсан аж.
Уг сурах бичгийг зохиогч сүүлийн жилүүдэд хууль зүйн дээд сургуулийн оюутнуудад уншиж байсан лекцдээ тулгуурлан бичсэн ба номоо их, дээд сургуулийн оюутан, сонсогч, магистрант зэргээс гадна захиргааны эрх зүйг сонирхон судлаж буй өргөн олонд зориулжээ.

Дэлгэрэнгүй...

Харьцуулсан эрх зүй судлал (схем, тайлбар)

Харьцуулсан эрх зүй судлал
(схем, тайлбар)
Ерөнхий ба тусгай анги

Энэхүү сургалтын гарын авлагыг бичихдээ Америкийн эрдэмтэн, харьцуулсан эрх зүй судлаач Кристофер Осаквегийн "Правоведение" номыг гол сурвалжаа болгосон бөгөөд дэлхий даяар глобальчлалын үйл явц хүчтэй өрнөж буй өнөө үед үндэстнүүдийн эрх зүйн тогтолцоог судлан танин мэдэх нь зөвхөн онолын төдийгүй практикийн онцгой ач холбогдолтой юм. Энэ талын хэрэгцээ, шаардлагыг бодолцон харьцуулсан эрх зүйг сонирхон судалж буй хэн бүхэнд зориулж энэхүү гарын авлагыг бэлтгэв.

Харьцуулсан эрх зүй судлалын талаар өмнө нь манайд дагнан хэвлэгдсэн ном зохиол, сурах бичиг байхгүй байсан учраас энэхүү номын бүтэц, агуулгыг тодорхойлоход төвөгтэй байсныг юун түрүүнд тэмдэглэн хэлэхийг хүсч байна.Түүнчлэн гарын авлагын тусгай ангийн хэсэгт түүнд хамаарагдах бүх асуудлыг хөндөн тавихыг миний бие зорилгоо болголгүй, харин иргэний эрх зүйн болон нийтийн эрх зүйн зарим нэг асуудлыг тодорхой улсуудаар жишээлэн товч харуулсан болно. Уг сургалтын гарын авлага нь харьцуулсан эрх зүй судлалын агуулгыг тодорхойлох анхны оролдлого болох тул эндүүрч ташаарсан зүйл байх аваас Танаас хүлцэл өчье. Уул номын талаар уншигч Та санасан бодсоноо Улаанбаатар - Эрдэм дээд сургуулийн Нийтийн эрх зүйн тэнхимд гэж хаяглан ирүүлэхийг хүсч байна.

Энэ дашрамд уг сургалтын гарын авлагыг бэлтгэхэд туслалцаа үзүүлсэн Ч. Манлайбаатар, Ц. Дарханбат нарт гүнээ талархаж байгаагаа илэрхийлье.
Дэлгэрэнгүй...