Л.Энх-Амгалан: Тав бүү хэл найман удаа ИПОТЕКИЙН ЗЭЭЛ авсан иргэн байна!

Ипотекийн зээлийн хөтөлбөр хэрэгжиж эхэлснээс хойш нийт 10.1 их наяд төгрөгийн зээл гарсан ч ЯНДАНГИЙН ТОО БУУРЧ, УТАА АРИЛСАНГҮЙ. Учир нь зорилтот бус боломжтой хүнээ дэмждэг болчихсонд гол асуудал байгаа юм. Ипотекийн зээл нь бодит хэрэгцээтэй, орон сууцгүй айлд очих ёстой болохоос аль хэдийн байртай, хөрөнгөжсөн хэсгийн хөрөнгөө өсгөх “хэрэгсэл” байх учиргүй!Тодруулбал ипотекийн зээл авсан иргэдийн зарим нь дөрөв, тав дахь байраа авч байхад, анхны байраа авах гэж банкны үүд сахиж, хэдэн сар жилээр дугаарлаж буй гэр бүл маш их байна. Энэ бол яагаад ч шударга зүйл биш. Иймд тус зээлийг зорилтот гэр бүлд шударгаар хүрдэг “шинэ тогтолцоог” бүрдүүлэх зүй ёсны шаардлага байна.Ипотекийн зээлээр 3-5 байр авсан 12.000 хүн бий. Судалгаагаар өнгөрсөн хугацаанд 140 мянган иргэн ипотекийн зээлд хамрагдсан. Гэтэл үүний 30 мянган л гэр хорооллын иргэд. Үүнээс үзэхэд ипотекийн зээл очих ёстой эзэндээ очоогүй!УИХ-ын гишүүн Л.Энх-Амгалан “Ипотекийн зээлээр таваас дээш орон сууц авсан 12 мянган иргэн бий” гэж ярьсан нь олон нийтийн бухимдлыг төрүүлсэн. Тэгвэл тэрбээр энэ талаар байр сууриа илэрхийлжээ.Тэрбээр "Монгол Улсын хэмжээнд 12,000 иргэн ипотекийн зээлээр таваас дээш байр авсан эсэх мэдээлэлд би тайлбар өгөх ёстой. Өнгөрсөн хоёр жилийн хугацаанд Л.Оюун-Эрдэнэ ерөнхий сайдаар ажиллаж байхад би Орон сууцжуулалтын үндэсний хорооны дэд даргаар ажилласан. Энэ хороонд дэд даргаар ажилласны гол зорилго нь 2013 оноос хойш эхэлсэн ипотекийн зээлийн тогтолцоо зөв байсан уу, хэдэн иргэн орон сууцжуулалттай болсон, эзэндээ очсон зээл болж чадсан эсэх талаар тодорхой судалгаа хийсэн.2013 оноос хойш хойш 6, 8 хувийн хүүтэй ипотекийн зээл дээр 10 их наяд төгрөгийн зардлыг Монголбанк болон улсын төсвөөс гаргасан. 10 их наяд төгрөгөөр 140 мянган өрх өнөөдөр орон сууцтай болсон. Урьдчилсан судалгаагаар 140 мянган өрхөөс анх удаа орон сууц авч буй 30 мянган юм билээ. 110 мянган иргэн ипотекийн зээл авах ёстой байсан уу гэдгийг тогтоох ёстой.Цаана нь 110 мянга нь анх удаа орон сууц авч байгаа, гэр хорооллоос шилжсэн иргэд биш. Орон сууцтай байсан, томруулсан, 2-3 дахь орон сууцаа авсан иргэд гэсэн үг. Энэ тоог бид нягтлах ёстой.Үл хөдлөх хөрөнгийн албан татвартай холбоотой мэдээлэл дээр Сангийн яамнаас өгсөн албан ёсны байр суурь дээр 3 буюу түүнээс дээш орон сууцтай иргэдийн тоо 12 мянга гарсан гэдгийг зарласан. 3-5 орон сууц авсан иргэд өөрийнхөө орлогоор авсан уу, ипотекийн зээл ашиглаж авсан эсэхийг тодотгох ёстой. Тав бүү хэл найман удаа ипотекийн зээл авсан иргэн байна. Үүнийг Монголбанк, дамжуулж олгосон арилжааны банкууд шалгах ёстой.Хамгийн сүүлд авсан миний мэдээллээр Монголын ипотекийн корпорацын зүгээс хоёр ба түүнээс дээш орон сууц авсан иргэдийн тоо 3,200-д хүрсэн гэсэн. Өнгөрсөн ипотекийн зээлийн тогтолцоо зөв байсан уу гэвэл үгүй. Өнөөдөр ипотекийн зээл авахад оочертой байгаа. Оочерын урдуур ороход 10-20 сая төгрөгийн авлига төлж байгаа. Би худлаа яриагүй. Ипотекийн зээлийн тогтолцоог зорилтод бүлэг рүү чиглүүлэх үүднээс хоёр хуулийн төслийг бэлдэж байна. Г.Занданшатар Ерөнхий сайд болсныхоо дараа ипотекийн банк байгуулах ажлыг ярьсан. Намайг энэ ажлын хэсгийг удирдаж ажиллах санал тавьсан. Ипотекийн зээлийн алдаа нь дандаа барилгын компанийг санхүүжүүлсэн. Гэр хороололд амьдарч байгаа, анхны орон сууцаа авч буй иргэдээ санхүүжүүлэх зорилготой байсан. Гэтэл өнөөдөр барилгын компаниудын томоохон үнэтэй орон сууцнууд дээр ипотек авсан. Зарим хороолол дээр ипотектой, зарим дээр ипотек байхгүй байгаа" гэв.