УИХ-ын чуулганы /2026.05.08/-ны өдрийн хуралдаанаар “Монгол Улсын хөгжлийн 2027 оны төлөвлөгөө батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцлээ.УИХ-ын гишүүн Б.Мөнхсоёл дараах байр суурийг илэрхийллээ.Бодит өсөлт 2027 онд 5,8%, 2028 онд 6,%, 2029 онд 6,3% гэж тооцсон байна. Энэ нь Дэлхийн банк, Олон улсын банк, Валютын сан, АХБ зэргийн таамаглалаас нэлээн ахиу таамагласан байна. Уул, уурхайн экспортын нөхцөл байдал дэлхийн зах зээлийн эрсдэлийг хэр тусгаж чадсан таамаглал вэ? Орлого бүрдэхгүй бол ямар хэцүү байдалд ордгийг бүгдээрээ мэдэж байгаа. 2025 оны нийт экспортын орлогын 78,3%-ийг зэс, нүүрс эзэлж байгаа. Тухайлбал зэс 37,7%, нүүрс 40,6%. Уул уурхайн э экспортолж байгаа бүтээгдэхүүний үнэ унавал тэр чигээрээ энэ таамаглал, экспортын орлогоос хэт хамааралтай орлогын сууриас шалтгаалаад 2027 оны бүх параметр нурах өндөр эрсдэл байна. Тэнцвэржүүлсэн тэнцэл 2027 онд 1,7. Их наяд төгрөг байхаар буюу ДНБ-ий 1,5%-тай тэнцэхүйцээр төлөвлөж байгаа юм байна. Алдагдал буурч байгаа нь эерэг мэт боловч одоо зөрөөг яаж санхүүжүүлэх вэ. Өрийн тухайд, ЗГ-ын өр 27 онд 57,11 их наяд төгрөг буюу ДНБ-ий 50%-тай тэнцэхээр. 2028-2029 онд мөн 50% болон 45 хувьд хадгалагдахаар тооцож байгаа юм байна. Өрийн дарамт өндөр байгаа нь тогтвортой байдалд асуудал үүсэх үүОрлого санхүүжилтийн таслалтын улмаас хэрэгжиж буй хөрөнгө оруулалт зогсох, он дамжих хөрөнгө оруулалт барилгын объектын тоо нэмэгдэх зэрэг сөрөг үр дагавар үүсэхээр байна. Өчигдөрхөн Пунсалмаа гишүүнтэй хамтран дуусаагүй барилгуудаа хэрхэн шийдвэрлэж, төсвийн дарамтыг яаж бууруулж болох саналуудаа тусгаад тогтоолын төсөл өргөн барьсан байгаа.
УИХ-ын чуулганы /2026.05.08/-ны өдрийн хуралдаанаар “Монгол Улсын хөгжлийн 2027 оны төлөвлөгөө батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцлээ.УИХ-ын гишүүн Л. Соронзонболд дараах байр суурийг илэрхийллээ.Энэ төсвийн урсгал зардал маш өндөр болсон. Зөвхөн боловсрол, эрүүл мэндийн салбарын цалинг нэмчихсэн. Бусад салбарын цалинг нэмэх шаардлага байна. Тэтгэврийн хэмжээг бас нэмэх шаардлага байгаа. Урсгал зардал төсөвтөө хамгийн их хувь эзлээд эхэлбэл цаашдаа манай хөрөнгө оруулалтын асуудлаа яаж шийдэх вэ. Төрийн албыг цомхон, бүтээмжтэй, өндөр бүтээмжтэй болгоно гэж зорилт тавьсан. Гэтэл төлөвлөгөөг нь хараад уншаад үзэхээр ийм зүйл харагдахгүй байна. Төрийн албыг цомхон, бүтээмжтэй болгоход ямар тодорхой өөрчлөлт шинэчлэлт хийх вэ. Төрийн өмчийн компаниуд дээр ямар тодорхой бүтцийн өөрчлөлт хийх вэ.
УИХ-ын чуулганы /2026.05.08/-ны өдрийн хуралдаанаар “Монгол Улсын хөгжлийн 2027 оны төлөвлөгөө батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцлээ.УИХ-ын гишүүн Д.Энхтүвшин дараах байр суурийг илэрхийллээ.Төлөвлөлт дээр үр дүн гаргаж чадахгүй байгаа. Засгийн газрын үйл ажиллагааны хөтөлбөр дээр саяхан 2 жилийн үр дүнг нь ярьсан. Улсын нийгэм, эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийн гол 5 үзүүлэлтийн 3-ыг нь ухраасан байсан. 60 гаруй их наяд төгрөг зарцуулсан. Өнөөдрийн хөгжлийн төлөвлөгөө дотор хөгжлийн биш доройтлын төлөвлөгөө харагдаж байна! Ганц нэг жишээ одоо хэлье. Хөгжүүлэх биш ухраах үзүүлэлтүүд байна. Эдийн засгийн эрх чөлөөний байдлын индекс 2027 онд 70-р байранд оруулна гэнэ. Өнөөдөр 69 дүгээр байранд байгаа байгаа. Үүнийг нэг байр ухраана гэсэн ийм заалт орж ирсэн байна. ЗГ-ын нийт өрийн ДНБ эзлэх хувийг суурь түвшин 39-ийг 50 болгоно гэнэ. ЗГ-ын өрийг 50% болгож нэмэгдүүлнэ гэсэн ийм тоо байна. Гэр хорооллын айл айл бага оврын нарны эх үүсвэрийг нэмэгдүүлж, 1мвт-ын хүргэнэ гэчихсэн байгаа. Гэтэл өнөөдөр нэг ме мегаватт давчихсан. Ийм хариуцлагагүй төлөвлөгөө оруулж иржээ. Хөгжүүлэх биш ухраах үзүүлэлтүүд орж ирсэн байна.
УИХ-ын чуулганы /2026.05.08/-ны өдрийн хуралдаанаар “Монгол Улсын хөгжлийн 2027 оны төлөвлөгөө батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцлээ.Хэлэлцэж буй асуудлаар УИХ-ын гишүүн Б.Батбаатарын тавьсан асуултад Шадар сайд Т.Доржханд хариуллаа.Байгаль орчны чиглэлд ногоон хөгжлийн бодлого алдагдсан байсан. 2030 он гэхэд эрчим хүчний салбар ногоон эх үүсвэрийг 30%-д хүргэж, ногоон шилжилт хийхээр зорьсон. Н.Учрал Ерөнхий сайдын ЗГ-аас тавьж буй Чөлөөлье бодлогын хүрээнд ногоон чөлөөлөлтийг хийхээр тусгаж, 30 хоногийн дотор Эрчим хүчний салбарт дуудлага худалдааг бий болгох шийдвэр гаргасан.Төр цахилгаан станц барихгүй. Хувийн хэвшилд боломжийг нээнэ. Төр олон улсын байгууллагаас мөнгийг нь босгож өгнө. Тэгэхээр дотоодын компаниуд маань бизнесээ хийж эхэлье. Монгол Улсад 2 ГВт-ын эрчим хүчний хэрэгцээ байна. Зүүн Өмнөд Ази руу зах зээл тэлснээр хамгийн багадаа 2 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийх боломж байна. 35 жилийн дараа хувийн секторт эрчим хүчний салбарын үүцийг нээлээ.
УИХ-ын чуулганы /2026.05.08/-ны өдрийн хуралдаанаар “Монгол Улсын хөгжлийн 2027 оны төлөвлөгөө батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг хэлэлцлээ.Хэлэлцэж буй асуудалтай холбогдуулан УИХ-ын гишүүн А.Ариунзаяа байр сууриа илэрхийллээ.Улс орнуудын Төлөвлөгөөний комисс 5 жилийн төлөвлөгөө гаргаж үүнийгээ дагаад л явдаг бол манай улс жил бүр өөрчилдөг, төсөвтэйгөө ч уялдаггүй. Үндсэндээ цаг үрсэн ажил болдог. 25 оны жилийн төлөвлөгөөний биелэлтийг Аудитын газраас гаргахад 4 тэргүүлэх чиглэлийн 6 шалгуур үзүүлэлтийн дундаж үнэлгээ 20,9%. ЗГ-аас оруулж ирсэн төсвийн төлөвлөгөөг нь танихгүй болтол нь өөрчилдөг. Төсөвтэйгөө хольж хутгадгаас болоод тэр. Баянхошуу дэд төв орон сууцжуулах төслийг хэрэгжүүлнэ гээд заачихсан байна. Гэтэл дөнгөж сая Сэлбэ дэд төвөө унагаачихлаа шүү дээ. Улмаар эцэслэн батлахдаа тэс өөр болох нь тодорхой. Үүнийгээ больё гэдэг санал дэвшүүлээд байгаа юм. Төрийн албан хаагчийн албан тушаалын цалингийн зөрөөг арилгах, цалин хөлсний бүтцийг оновчтой болгох, төрийн албаны бүтцийг шинэчлэх гэсэн үг, өгүүлбэрийн ард яг юу нуугдаж байна вэ? Нэг жилийн төлөвлөгөө гэж өөрсдийгөө хуурахаа больж, төрийн албан хаагчдын цаг завыг үрэхээ больж үндсэн ажлыг нь хийлгэе! С.Бямбацогт дарга аа, та Хөгжлийн бодлого төлөвлөлтийн тухай хуулийг санаачилж батлуулж байсан шүү дээ. Бид дороо хий эргээд байна. 5 жилийн төлөвлөгөө, түүнийг дагасан жилийн төсөвлөлттэй байх нь чухал.
