Эрүүл мэндийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга Д.ОЧИРБАТ "Уламжлалт анагаах ухааныг хөгжүүлэх бодлогын шинэчлэл" сэдвээр салбарын удирдах ажилтнуудад илтгэл танилцуулав. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигийг хэрэгжүүлэн “Уламжлалт анагаах ухааныг хөгжүүлэх 2026-2030 оны арга хэмжээний төлөвлөгөө”-г Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцүүлэн батлав. Уг төлөвлөгөөнд: - Санхүүжилтийн тогтолцоог сайжруулна- Мэргэшсэн эмч, мэргэжилтэн бэлтгэнэ- Эмийн ургамлыг хамгаалж, тарималжуулна- Эмийн бүртгэл, чанарын хяналтыг сайжруулна- Стандарт хангасан эмийн үйлдвэрлэлийг хөгжүүлнэ- Уламжлалт эмийг экспортод гаргана- Эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгоно- Эрүүл амьдралын хэв маягийг дэмжихээр тусгажээ.Мөн уламжлалт анагаах ухааны үзлэг, эмчилгээг ЭМДҮЗ-ийн тогтоолд тусган санхүүжүүлдэг болголоо.
Эрхэм эмч та бүхэндээ "Дэлхийн эмч нарын баяр"-ын мэндийг хүргэж, ажил үйлс нь өөдрөг бүтэмжтэй, хүн ард нь эрүүл энх байхын өлзийтэй ерөөлийг өргөн дэвшүүлье.
Байгаль орчин, хүнс, хөдөө аж ахуйн байнгын хорооны (2026.04.28)-ийн хуралдаанаар хоёр асуудал хэлэлцлээ.Монгол Улсын Засгийн газраас өргөн мэдүүлсэн Байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний тухай хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг хийлээ. Хуулийн төсөл батлагдсанаар байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний мэдээллийн сангийн бүрдүүлэлтийг холбогдох хууль, тогтоомжид нийцүүлэх, байгаль орчны үнэлгээний харилцаанд иргэдийн мэдэх эрхийг хангах, ил, тод байдлыг сайжруулах зэрэг боломж бүрдэх юм. Үргэлжлүүлэн УИХ-ын БОХХААБХ-ны даргад нэр дэвшүүлэх асуудлыг хэлэлцэв. Байнгын хорооны даргад УИХ-ын гишүүн Б.Бат-Эрдэнийн нэрийг дэвшүүлж, УИХ дахь МАН-ын бүлгийн дэд дарга У.Отгонбаяр танилцуулгыг хийсэн. Хэлэлцэж буй асуудалтай холбоотой УИХ дахь АН-ын бүлэг ажлын 5 хоногийн завсарлага авав.
Эрхтэн, эд, эс шилжүүлэн суулгах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийн эцсийн хэлэлцүүлгийг Хүний хөгжил, нийгмийн бодлогын байнгын хорооны /2026.04.28/-ийн хуралдаанаар хийлээ. Хуулийн төслийн ажлын хэсгийн ахлагч УИХ-ын гишүүн Б.Баярбаатар УИХ-ын даргаас гүйцээн боловсруулах чиглэл өгсөн зарчмын зөрүүтэй дөрвөн саналыг танилцуулсан. Байнгын хорооны гишүүд, хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 10 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээний оршуулгын тэтгэмжийг Эрүүл мэндийг дэмжих сангаас амьгүй донорын ар гэрт олгох заалт орсныг дэмжиж байлаа. Тус заалтаар нийгмийн даатгал төлж байсан иргэн нас барж, амьгүй донор болбол 4.5 сая төгрөг болон оршуулгын зардалд 3 сая төгрөг авах юм. Үргэлжлүүлэн Нийгмийн ажлын тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэхийг гишүүдийн олонх дэмжлээ. Хуулийн төслийн гол агуулга нь нийгмийн ажлын үйлчилгээний эрх зүйн орчин тодорхой болж хөдөлмөрийн зах зээлд оролцох боломжгүй хөгжлийн бэрхшээлтэй, ахмад настан, ганц бие эцэг эхчүүд гэх мэт иргэдийн чадавх нэмэгдэж, хөдөлмөр эрхлэлт сайжрах юм. Мөн мэргэжлийн нэгдсэн холбоо байгуулснаар нийгмийн ажилтнууд нэг стандарт, ёс зүйгээр ажиллах, эрх ашгаа хамгаалах нөхцөл бүрдэж салбар хоорондын уялдаа холбоо сайжирна хэмээн хууль санаачлагч онцлов.
Улаанбаатар хотын хэмжээнд нийт 3904 нийслэлийн өмчийн барилга байгууламж бүртгэлтэй. Тэдгээрийн балансын нийт үнэ нь 1.7 их наяд төгрөгҮүнээс 1441 өмч сайн чанартай, 1895 өмч дунд чанартай, 568 өмч муу чанартай гэж үнэлэгдээд байна.Өнөөдрийн байдлаар 796 нийслэлийн өмчит төсөвт байгууллага, 66 дүүргийн өмчит үйлдвэрийн газар, 26 нийслэлийн өмчит аж ахуйн тооцоот үйлдвэрийн газар, 17 нийслэлийн өмчийн оролцоотой хуулийн этгээд, 17 нийслэлийн өмчит төсөвт үйлдвэрийн газар бий.Сүүлийн хоёр жилд нийслэлийн өмчийг хууль бусаар эзэмшиж байсан этгээдүүдээс 6 тэрбум гаруй төгрөгийн балансын үнэ, 200 тэрбум гаруй төгрөгийн зах зээлийн үнэлгээ бүхий 15 барилга байгууламжийг буцаан авч нийслэлийн өмчид бүртгэсэн байна.Ингэснээр 2024 онд 7.4 тэрбум, 2025 онд 18.2 тэрбум төгрөгийн орлогыг нийслэлийн төсөвт төвлөрүүлснийг Хотын дарга Х.Нямбаатар тодотгов.Тухайлбал, Төв цэнгэлдэх хүрээлэн, Эмийн үйлдвэр, элэг судлалын клиник төв, “Өргөө” зочид буудал томоохон барилга байгууламжуудыг олон жилийн турш дам түрээсэлж, зориулалтын бусаар ашиглаж байсан зөрчлүүдийг зогсоожээ.Цаашид хууль бусаар өмчлөлд шилжсэн барилга байгууламжуудыг буцааж авах ажлыг үргэлжлүүлэх бөгөөд одоогоор Сүхбаатар, Баянзүрх дүүргүүдийн нэгдсэн эмнэлгийг эргүүлэн авах хэлэлцээрийн ажил үргэлжилж байгааг Х.Нямбаатар дарга онцоллоо.
Нийтийн эзэмжлийн 50 байршил дахь төлбөртэй зогсоолын менежментийг сайжруулах төслийн "Easy Parking" зогсооллууд Google Maps дээр нэмэгдлээ.Та гар утасныхаа Google Maps-аа нээгээд "Easy Parking" гэж хайхад л хангалттай. Хамгийн ойр байршилХурдан бөгөөд хялбарЦаг алдахгүйЛавлах дугаар: 7227 8998
Иргэн цахимаар өргөдөл гаргахад үйл явц, шийдвэрлэх хугацаа тодорхойгүй байгааг “Нийтийн өргөдөл хүлээн авах, нийтлэх, санал авах, шийдвэрлэлтийн талаар өргөдөл гаргагчид мэдээлэх үйл ажиллагааг зохион байгуулах журам”-аар зохицуулна гэдгийг /2026.04.28/-ийн Өргөдлийн байнгын хорооны хуралдааны үеэр танилцуулав. Журамд, өргөдлийн хариуг 14 хоногт багтаан өргөдөл гаргагчид хүргүүлэх, шаардлага хангасан эсэхээр долоо хоног тутам ангилах, 7-14 хоногт шаардлага хангасан хангаагүй өргөдлүүдийг нийтлэх зэрэг заалтууд туссан гэдгийг журмын төсөл боловсруулах үүрэг бүхий ажлын хэсгийнхэн хэлж байв. Иргэн, хуулийн этгээдээс ирүүлсэн өргөдөл, гомдлын шийдвэрлэлтийн талаар Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар болон Засгийн газрын Хяналт хэрэгжүүлэх газрын мэдээллийг УИХ-ын гишүүн, ЗГХЭГ-ын дарга Б.Энхбаяр танилцуулав. Шийдвэрлүүлэхээр шилжүүлсэн өргөдөл, гомдлын 19,4 хувь нь гадаад улсад эмчлүүлэх зардал, эрүүл мэндийн салбарын ажилтнуудын ажиллах нөхцөл, цалин хөлсийг сайжруулах, эрүүл мэндийн даатгал, эмийн хөнгөлөлтийн талаар, 17,3 хувь нь боловсролын зээлийн сан, гадаад улсад боловсрол эзэмшихэд санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх, аймаг орон нутгийн сургуулийн барилгын засвар, шинэчлэлийн талаар, 7,4 хувь нь нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр халамж, хөдөлмөр эрхлэлтийн талаар, 4,6 хувь нь хууль тогтоомжийн хэрэгжилт, өргөн баригдсан хуулийн төсөл, гэмт хэргийн хохирол шийдвэрлүүлэх, улсын төсвийн төсөл арга хэмжээнд хамрагдах зэрэг асуудлыг хөнджээ. Хуралдааны төгсгөлд Өргөдлийн байнгын хороонд хамаарах хууль, тогтоолоор үүрэг чиглэл болгосон Улсын Их Хурлын шийдвэрийн биелэлтийн тайланг хэлэлцлээ. Засгийн газрын хяналт, шинжилгээ, үнэлгээний цахим системд 2025 оны жилийн эцсийн байдлаар хяналт, шинжилгээ, үнэлгээ хийхэд гурван хуулийн 12 заалт 67,3 хувь, зургаан ажил 100 хувь хэрэгжсэн бол хэрэгжих шатанд дөрөв, хэрэгжээгүй хоёр заалт байна гэж дүгнэжээ.
Улсын Их Хурлын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны өнөөдрийн /2026.04.28/ хуралдаан 11.34 цагт А.Ариунзаяа, Ж.Бат-Эрдэнэ, Б.Батбаатар, Ж.Батжаргал, Б.Баярбаатар, Л.Гантөмөр, Ц.Даваасүрэн, Т.Доржханд, С.Зулпхар, Ч.Лодойсамбуу, Л.Мөнхбаатар, Б.Найдалаа, Н.Номтойбаяр, Э.Одбаяр, Ц.Туваан, Б.Хэрлэн, Б.Чойжилсүрэн, Д.Энхтуяа нарын гишүүд хүрэлцэн ирж, 56.3 хувийн ирцтэйгээр эхэллээ. Хуралдааныг УИХ-ын гишүүн Б.Баярбаатар даргалан явуулав.Байнгын хорооны хуралдаанаар хэлэлцсэн эхний асуудал нь Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганаар хэлэлцэх асуудлын жагсаалтад ороогүй хууль, тогтоолын төслүүдийг чуулганаар хэлэлцүүлэх эсэх асуудал байлаа.Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 5.7-д “Энэ хуулийн 5.1-д заасан жагсаалтад ороогүй хууль, тогтоолын төсөл өргөн мэдүүлснийг Зөвлөлийн саналыг харгалзан Төрийн байгуулалтын байнгын хороо хэлэлцэж, хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх дэмжсэн бол чуулганаар хэлэлцүүлнэ.” гэж заасны дагуу Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлсэн төсөл бүрээр санал хураалт явуулав.Хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх Засгийн газраас 2026 оны 04 дүгээр сарын 20-ны өргөн мэдүүлсэн Улсын нисэхийн тухай хууль /Шинэчилсэн найруулгын төсөл/ болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийг хэлэлцэхийг дэмжсэн. Харин гишүүдийн олонх УИХ-ын гишүүн Д.Бум-Очирын 2026 оны 04 дүгээр сарын 21-ний өргөн мэдүүлсэн Аймаг, нийслэл, сум, дүүргийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын сонгуулийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэхийг дэмжсэнгүй.Дараа нь Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагааны тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг явууллаа. Хуулийн төслийг Үндсэн хуулийн цэцийн 2026 оны 01 дүгээр дүгнэлтийг хүлээн зөвшөөрсөнтэй холбогдуулан боловсруулсан юм.Үндсэн хуулийн цэцийн 2026 оны 01 дүгээр дүгнэлтийг Монгол Улсын Их Хурлын 2026 оны 03 дугаар сарын 31-ний өдрийн нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцэж, хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх хүлээн зөвшөөрөх нь зүйтэй гэж үзэж Монгол Улсын Их Хурлын 2026 оны 05 дугаар тогтоолыг баталсан билээ.Уг дүгнэлтийг хүлээн зөвшөөрсөнтэй холбогдуулан Монгол Улсын Их Хурлын даргын 2026 оны 152 дугаар захирамжаар Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагааны тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг боловсруулж, хэлэлцүүлэгт бэлтгэх үүрэг бүхий ажлын хэсгийг байгуулсан бөгөөд ажлын хэсгийн ахлагч Л.Мөнхбаатар хуулийн төслийн талаар танилцуулав.Тэрбээр, Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагааны тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлд “Аль ч шүүх авч хэлэлцэхгүй байгаа эрх зүйн маргааны хэргийн харьяаллыг тогтоолгохоор иргэн, албан тушаалтан, төр, олон нийтийн байгууллага Үндсэн хуулийн цэцэд гомдол гаргавал хэргийн харьяаллыг тогтоож холбогдох шүүхэд шилжүүлнэ.” гэсэн нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн Жаран дөрөвдүгээр зүйлийн 2 дахь хэсэгт “Үндсэн хуулийн цэц, түүний гишүүн үүргээ гүйцэтгэхдээ гагцхүү Үндсэн хуульд захирагдах бөгөөд аливаа байгууллага, албан тушаалтан, бусад хүнээс хараат бус байна.” Далдугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Үндсэн хуульд хууль, зарлиг, төрийн байгууллагын бусад шийдвэр, нийт байгууллага, иргэний үйл ажиллагаа бүрнээ нийцсэн байвал зохино.” гэж заасанд нийцэхгүй байна гэж дүгнэлт гаргасан билээ.Ажлын хэсэг дээрх асуудлыг судлан үзэж, хэлэлцээд Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.7.4-т “хуулиар харьяаллыг нь тогтоогоогүй эрх зүйн маргааны хэргийн харьяаллыг тогтоох;” гэж Улсын дээд шүүхийн шүүн таслах ажиллагааны талаарх бүрэн эрхийг тогтоосон байх тул Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх ажиллагааны тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийг хүчингүй болгох нь зүйтэй гэж үзлээ хэмээв.Байнгын хороо хуулийн төслийг зүйл бүрээр нь хэлэлцсэн бөгөөд төсөлтэй холбогдуулан гишүүдээс зарчмын зөрүүтэй санал гараагүй. Тиймээс ажлын хэсгийн ахлагч Л.Мөнхбаатар хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг эцсийн хэлэлцүүлэгтэй нэгтгэн явуулах горимын санал гаргасныг хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх дэмжиж, Байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг чуулганы нэгдсэн хуралдаанд танилцуулахаар тогтлоо.Мөн хуралдаанаар Төрийн албаны зөвлөлийн 2025 оны үйл ажиллагааны тайланг хэлэлцэв.Төрийн албаны зөвлөл Монгол Улсын Их Хурлын хяналт шалгалтын тухай хууль, Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хууль, Төрийн албаны тухай хуульд заасны дагуу хууль тогтоомжоор хүлээсэн чиг үүргээ хэрхэн хэрэгжүүлсэн талаарх тайлан, үүн дотроо төрийн албаны тухай хууль тогтоомжийн хэрэгжилтэд хийсэн хяналт шалгалт болон төрийн албан хаагч, уг албанд нэр дэвшигчийн эрх зөрчигдсөн маргааныг хянан шийдвэрлэсэн дүн, төрийн албаны тухай хууль тогтоомжийг боловсронгуй болгох санал, мэдлэг, ур чадвар, туршлагад суурилсан, улс төрөөс хараат бус, шударга, ил тод, хариуцлагатай төрийн албыг бэхжүүлэх, төрийн албан хаагчийн ажиллах нөхцөл, баталгааны талаар цаашид авах арга хэмжээний саналыг тайлагнах үүрэгтэй юм. Энэ дагуу Төрийн албаны зөвлөлийн дарга Л.Цэдэвсүрэн хяналт шалгалт, хүний нөөцийн удирдлага, аудит, төрийн албаны шалгалт, төрийн албаны судалгаа, шинжилгээ, төрийн албан хаагчийн сургалт, төрийн албан хаагчийн улсын нэгдсэн тоо бүртгэл, Зөвлөлийн үйл ажиллагаа төрийн албаны хууль тогтоомжийг боловсронгуй болгох санал гэсэн агуулгын хүрээнд нэгтгэн тайлагнасан.Төрийн жинхэнэ албан хаагчийг сонгон шалгаруулж, томилох үйл ажиллагаанд төлөвлөгөөт хяналт шалгалтыг нийт 330 сум, 9 тосгоны 671 байгууллагын 3402 албан хаагч, төлөвлөгөөт бус хяналт шалгалтыг 61 төрийн байгууллагын 105, нийт 3507 албан хаагчийг хамруулан хийсэн. Хяналт шалгалтаар ерөнхий болон тусгай шалгалт өгөөгүй, Төрийн албаны тухай хууль болон албан тушаалын тодорхойлолтын шаардлага хангаагүй, түр орлон болон сэлгэн, шилжин ажиллуулах журам зөрчсөн нийт 287 зөрчил илрүүлсэн байна.Хуульд заасны дагуу хяналт шалгалтыг төрийн жинхэнэ албан хаагчийн сонгон шалгаруулалт, томилгооны үйл ажиллагаанд хийдэг байсныг суманд ажиллах явцдаа боловсрол, эрүүл мэнд, соёлын салбарын буюу төрийн үйлчилгээний 1,579 байгууллагын төсвийн шууд захирагчийг сонгон шалгаруулж, томилох үйл ажиллагаанд хяналт шалгалт хийн 205 төсвийн шууд захирагчийг хууль зөрчиж, “түр орлон гүйцэтгэгч”-ээр томилсныг мөн илрүүлжээ.Хяналт шалгалтыг зөвхөн хянаж, шалгаад дуусгах бус төрийн байгууллагын удирдлага, 36357 албан хаагчдад хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх, хэрэглэх талаар таниулах, мэргэшил, арга зүйн зөвлөгөө өгч, сургалт, шинэ мэдлэг мэдээлэл өгөх хэлбэрээр зохион байгуулсан нь үр дүнтэй болж дээрх зөрчлүүдээс 176 нь шалгалтын явцад хуульд нийцэн арилсан аж.Илэрсэн зөрчлөөс хяналт шалгалтын явцад арилгаагүй 187 зөрчлийн асуудлыг Зөвлөлийн хуралдаанаар хэлэлцэж 46 тогтоолоор холбогдох албан тушаалтанд хугацаатай үүрэг өгч ажилласнаар хэрэгжилт оны төгсгөлд 87.1 хувьтай хэрэгжсэн үр дүн гарсан хэмээлээ.Өнгөрсөн онд хөдөлмөрлөх зөрчигдсөн эрхээ хамгаалуулахаар Төрийн албаны зөвлөлд 590 өргөдөл, гомдол ирснээс, 589-ийг шийдвэрлэсэн бөгөөд 145-д хугацаатай үүрэг даалгавар өгч, захиргааны шийдвэрийг хууль бус болохыг тогтоон хүчингүй болгож хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг хангуулсан байна.Төрийн албаны хуулийн хэрэгжилтийг чанаржуулах, сайжруулах зорилгоор яам, агентлаг, аймаг, нийслэлийн Засаг даргын тамгын газрын үйл ажиллагаа, үр дүнг үнэлж дүгнэх журамд "Чадахуйн зарчим"-ын хэрэгжилтийн хөндлөнгийн үнэлгээг Төрийн албаны зөвлөл үнэлдэг байх талаар Засгийн газарт хүсэлт гарган, тогтоол батлуулсан аж Энэхүү хөндлөнгийн үнэлгээг анх удаа 15 яам, 44 агентлаг, 22 аймаг, нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газрыг хамруулан хийжээ. Үнэлгээгээр яамд 80.3, агентлаг 70.7, аймаг, нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар 77.5 хувийн дундаж гүйцэтгэлтэй үнэлэгдсэн бөгөөд жил бүр тогтмол үнэлгээ хийдэг эрх зүйн орчин бүрдүүлж чадсан нь үр дүнтэй ажил болж байна хэмээн Төрийн албаны зөвлөлийн дарга танилцуулгадаа дурдсан.Төрийн захиргааны албан хаагчийн албан тушаалын тодорхойлолтод батлах зөвшөөрөл олгох чиг үүргийн хүрээнд тус зөвлөл нь 2025 онд 91 төрийн захиргааны байгууллагаас албан тушаалын тодорхойлолт батлах зөвшөөрөл олгох хүсэлт хүлээн авч хянан үзээд 63 төрийн байгууллагын 7,511 албан хаагчид хамаарах 2,411 албан тушаалын тодорхойлолт батлах зөвшөөрлийг 144 тогтоолоор олгожээ.Төрийн албаны хүний нөөцийг бүрдүүлэх, албан тушаалд шаардлага хангасан, ур чадвартай, ёс зүйтэй, иргэн/албан хаагчийг сонгон шалгаруулах удирдлага, зохион байгуулалтыг хангах ажлын хүрээнд төрийн жинхэнэ албаны ерөнхий шалгалтыг 4 зохион байгуулж, нийт шалгалтад орсон 11,029 иргэнээс тэнцсэн 4,547 иргэнийг төрийн жинхэнэ албаны нөөцөд бүртгэжээ. 2024 онтой харьцуулахад бүртгэлд хамрагдсан иргэдийн тоо 12 хувиар, шалгалтад оролцогчдын тоо 16.1 хувиар буурсан хэдий ч шалгалтад тэнцэж, нөөцөд бүртгэгдсэн иргэдийн тоо 5 хувиар нэмэгдсэн байгаа нь иргэдийн төрийн албанд ажиллах хүсэл сонирхол их байгаагийн илрэл юм гэж Төрийн албаны зөвлөлийн дарга тодотгосон.Тэрбээр цааш нь төрийн албаны судалгаа, шинжилгээ, төрийн албан хаагчийн сургалт, төрийн албан хаагчийн улсын нэгдсэн тоо бүртгэл, Зөвлөлийн үйл ажиллагаа болон Төрийн албаны хууль тогтоомжийг боловсронгуй болгох саналаа танилцуулсан. Тэрхүү саналд, Төрийн албаны тухай хуулийн шинэчлэлийг эрчимжүүлэх, төрийн албан хаагчийн нийгмийн баталгааны чиглэлээр нэгдсэн зохицуулалт хийх, төрийн албаны хүний нөөцийн үндэсний хөтөлбөрийг батлах, төрийн алба, албан хаагчтай холбоотой хууль тогтоомж, бодлого шийдвэр гаргахад мэдээллийн нэг эх сурвалж, суурь бааз нь Төрийн албаны зөвлөлийн мэдээллийн нэгдсэн сангийн систем байж, төрийн албаны их өгөгдөл болгон ашигладаг байхыг хуульчлах талаар тусгасан байлаа.Тайлантай холбогдуулан УИХ-ын гишүүн А.Ариунзаяа, Д.Энхтуяа, Л.Гантөмөр, С.Зулпхар, Б.Хэрлэн нар асуулт асууж, байр сууриа илэрхийлсэн.Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн А.Ариунзаяа, Төрийн албаны зөвлөл жилдээ нэг удаа тайлангаа танилцуулдаг биш, сар тутамдаа тулгамдаж байгаа асуудлаа танилцуулж, Байнгын хорооноос ямар чиглэл, тогтоол гаргаж болох вэ гэдэг агуулгаар ажиллавал учирч буй хүндрэлүүдийг тодорхой хэмжээнд шийдэх боломж гарна гэж үзэж байгаагаа илэрхийлсэн. Тэрбээр төрийн албан хаагчдынхаа өмнөөс дуугарч хамгаалж чадахгүй бол Байнгын хороонд мэдээллээ хүргүүлээд хамтарч ажиллах нь чухал юм гэсэн бол УИХ-ын гишүүн Б.Хэрлэн, Төрийн албаны зөвлөл хяналт шалгалтын, тоо бүртгэлийн байгууллага болж хувираад байна уу гэж би хараад байна. Тоо бүртгэл дээрээ дүн шинжилгээ хийгээд цаашид засаж залруулах зүйлээ олж хараад арга хэмжээгээ аваад явдаг байвал сая хэрэг нь гарна. Тэгэхээр энэ талаар цаашид анхаарах хэрэгтэй байна гэлээ. Энэ байгууллагын Төрийн албаны тухай хуульд бичигдсэн гол зарчим нь төрийн бодлого, залгамж чанарыг хадгалах тухай юм гээд, төрийн албан хаагчдынхаа нийгмийн баталгааг хангах асуудалд онцгой анхаарч ажиллахыг сануулсан.Хэлэлцүүлгийн төгсгөлд хуралдаан даргалагч Төрийн албаны зөвлөлийн 2025 оны үйл ажиллагааны тайланг хэлэлцсэнтэй холбогдуулан төрийн албаны хуулийн тогтоомжийн хэрэгжилтийг эрчимжүүлэх, төрийн албан хаагчийн хууль ёсны эрх ашгийг хамгаалах, төрийн албаны хууль тогтоомжийг боловсронгуй болгох, хуульд нийцүүлэх хүрээнд тодорхой үүрэг даалгавар, чиглэл өгөх нь зүйтэй гэж үзэж байгаагаа илэрхийлсэн.Ингээд Байнгын хорооноос Төрийн албаны тухай хуулийн хэрэгжилтэд үр дагаврыг үнэлсэн үнэлгээний тайлан, үр дүнд үндэслэн Төрийн албаны тухай хууль тогтоомжийг боловсронгуй болгохтой холбоотой төсөл боловсруулж 2026 оны намрын ээлжит чуулганы хугацаанд багтаан Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэх чиглэлийг Засгийн газарт өгөхөөр тогтов.Мөн Төрийн албаны хөдөлмөр эрхлэлтийн орчин нөхцөлийн нэгдмэл бодлого хэрэгжүүлж, төрийн албан хаагчийн цалин хөлс, нийгмийн баталгааг сайжруулахтай холбогдох баримт бичгийн төслийг боловсруулж 2026 оны намрын ээлжит чуулганы хугацаанд багтаан Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэх, Төрийн албаны хүний нөөцийг бэлтгэх, сургах, мэргэшүүлэх нэгдсэн бодлого, зорилтот хөтөлбөрийн төслийг Монгол Улсын Үндсэн хууль, Төрийн албаны тухай хууль болон холбогдох хууль тогтоомж, урт хугацааны хөгжлийн бодлогод нийцүүлэн боловсруулж 2026 оны намрын ээлжит чуулганы хугацаанд багтаан Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэхийг чиглэл болгосон.Төрийн албаны тухай хуулийг хэрэгжүүлэхээр Төрийн албаны зөвлөлөөс баталсан дүрэм, журмууд Төрийн албаны хуулийн зохицуулалт, үзэл баримтлалаас давсан зохицуулалттай байгаад нэг бүрчлэн үнэлэлт өгч, хуулиас давсан журмын зохицуулалтыг засах ажлыг нэн яаралтай хэрэгжүүлэхийг Төрийн албаны зөвлөлд даалгасан бөгөөд 213,611 төрийн албан хаагчийн хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамгаалж ажиллах нь Төрийн албаны зөвлөлийн үндсэн чиг үүргийн нэг байхаар Төрийн албаны хуулийн шинэчлэлд тусгахад анхаарахыг чиглэл болгов.Тус байгууллагад төрийн албаны сургалтын чанар, хөтөлбөрийн агуулга, үр дүнд анхаарч, сайжруулахад хамтран ажиллах, төрийн жинхэнэ албаны шалгалтын агуулга, хэлбэрийг ш шинэчлэх, сонгон шалгаруулж томилох, ажлын гүйцэтгэлийг нь үнэлэх, сургах, дэвшүүлэх, шагнаж урамшуулах асуудлыг шийдвэрлэх нэгдсэн арга зүйг боловсруулж, хэрэгжилтийг хангахад төрийн байгууллагуудад мэргэшил, арга зүйн зөвлөгөө үзүүлэхийг даалгасан. Түүнчлэн төрийн албаны хаагчийн ажлын байран дахь сэтгэл зүйн эрүүл мэнд, аюулгүй байдлын стандартыг боловсруулж, батлуулах ажлыг 2027 онд багтаан зохион байгуулахыг чиглэл болгов.
Монгол Улсын Их хурал, Эрчим хүчний яам, Ховд аймгийн Засаг даргын Тамгын газар хамтран "СЭРГЭЭГДЭХ ЭРЧИМ ХҮЧ" үзэсгэлэн зохион байгууллаа.УИХ-ын гишүүн М.Энхцэцэгийн санаачилгаар өнөөдөр /2026.04.27/ зохион байгуулсан арга хэмжээг аймгийн Засаг дарга М.Амарсанаа нээж үг хэллээ. Тэрбээр,Эрчим хүчний яамнаас энэ онд Азийн хөгжлийн банкны санхүүжилтээр "СЭРГЭЭГДЭХ ЭРЧИМ ХҮЧИЙГ НЭМЭГДҮҮЛЭХ ТӨСӨЛ"-ийн хүрээнд "Мянгад" 10МВт-ын нарны цахилгаан станцын хүчин чадлыг нэмэгдүүлэхээр гэрээ байгуулсан. Эрчим хүчний хэрэглээ жилээс жилд өсөн нэмэгдэж байгаа энэ үед дээрх станц бүрэн хүчин чадлаараа ажиллавал импортын эрчим хүчийг бууруулж эдийн засгаа хэмнэх боломж бүрдэнэ гэдгийг онцоллоо.Тус арга хэмжээнд УИХ-ын дарга С.Бямбацогт, УИХ-ын гишүүн Э.Болормаа, М.Энхцэцэг нар оролцож энэ чиглэлд баримталж буй бодлого чиглэлийг танилцуулж мэдээлэл өглөө.УИХ-ын дарга С.Бямбацогт:"Хашаандаа сайхан амьдаръя” зорилтот хөтөлбөрийн үр шимийг хүртсэн айлууд сэргээгдэх эрчим хүч буюу нарны хавтан ашиглан хямд өртгөөр халаалт, цахилгааны асуудлаа шийдэх, илүү гарсан цахилгаанаа төвийн сүлжээнд нийлүүлж мөнгө олох боломжтойг дурдлаа. Энэ үеэр Сэргээгдэх эрчим хүчээр эрчим хүчээ хэмнэх, нэмэлт орлого олох талаар холбогдох албаны төлөөлөл үзэсгэлэнд оролцсон аж ахуйн нэгж, иргэдэд танилцууллаа.Мөн Сэргээгдэх эрчим хүчний компаниуд болон банкнууд бүтээгдэхүүн үйлчилгээгээ танилцуулж зөвлөгөө өгөв.
Жаргалант сумын Цамбагарав багт оршин суух иргэн Ө.Тогтохбаатарын гэр бүл хашаандаа 20 кВт-ын хүчин чадалтай ""Нарны эх үүсгүүр"-ийг 40 сая төгрөгөөр суурилуулжээ.Ингэснээр цахилгааны найдвартай эх үүсвэртэй болж өрхийн хэрэглээгээ бүрэн хангаж байна. Үүгээр ч зогсохгүй өнгөрсөн оны аравдугаар сард эрчим хүчний түгээх сүлжээнд холбогдож өөрийн хэрэглээнээс илүү гарсан 13500 кВт/цаг эрчим хүчийг түгээх сүлжээнд нийлүүлжээ. Энэ нь нийт 3.8 сая төгрөгийг үнэ хүрсэн, удахгүй авна хэмээн гэргий Т.Батгэрэл ярилаа.Хашаандаа "СЭРГЭЭГДЭХ ЭРЧИМ ХҮЧ" суурилуулсан "САЙН ЖИШЭЭ"-тэй УИХ-ын дарга С.Бямбацогт, УИХ-ын гишүүн М.Энхцэцэг, аймгийн Засаг дарга М.Амарсанаа нар танилцлаа.Ө.Тогтохбаатарын 20 кВт-ын хүчин чадалтай нарны эх үүсгүүрийг Ховд аймгийн Эрчим хүчний барилга угсралтын "ИСЭТ" ХХК хийж гүйцэтгэжээ. Б.Батсүх захиралтай "ИСЭТ" ХХК нь 2025 оны гуравдугаар сард "СЭРГЭЭГДЭХ ЭРЧИМ ХҮЧ" угсрах тусгай зөвшөөрөл авч 6-20 кВт-ын хүчин чадал бүхий нийт 7 систем /Ховд аймагт-5, Баян-өлгий аймагт-2/ суурилуулсан байна.