Монгол Улсын Их Хурлын дарга Н.Учралд өнөөдөр (2025.12.31) Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Үүрийнтуяа, Б.Заяабал нар Санхүүгийн хоршооны тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төслийг өргөн мэдүүллээ.Улсын Их Хурлаас 2011 онд Хадгаламж, зээлийн хоршооны тухай хуулийг баталсан бөгөөд 2015 оны Зөрчлийн тухай хууль, 2022 оны Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуульд оруулсан нэмэлт, өөрчлөлт, 2023 оны Зөвшөөрлийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга болон 2024 онд төрийн үйлчилгээг цахим хэлбэрээр үзүүлэхтэй холбоотой хууль хоорондын давхардал, хийдэл, зөрчлийг арилгах зорилгоор 4 удаа нэмэлт, өөрчлөлт оруулснаас өөрөөр шинэчлэл хийгдээгүй юм байна. Иймд тасралтгүй хөгжиж буй зах зээлийн чиг хандлагад нийцүүлэн, олон улсын сайн туршлагад тулгуурлан гишүүдийн санхүүгийн хэрэгцээнээс гадна бусад нийгэм, соёлын нийтлэг хэрэгцээг бүрэн хангаж чадахуйц, хөдөө аж ахуйн орны мал аж ахуйн онцлогт тохирсон бүтээгдэхүүн үйлчилгээтэй санхүүгийн хоршоог хөгжүүлэх эрх зүйн орчин, зохицуулалтыг бий болгох хэрэгцээ шаардлага үүсээд байсан учраас уг хуулийн төслийг боловсруулж, өргөн барьж байгаа хэмээн төсөл санаачлагчид тайлбарлав. Хадгаламж хамгаалах тогтолцоог нэвтрүүлснээр зах зээлд орох мөнгөний урсгал нэмэгдэх, гишүүдийн тоо өсөх, иргэдийн санхүүгийн хоршоонд, цаашлаад санхүүгийн зах зээлд итгэх итгэлийг нэмэгдүүлэх зэргээр санхүүгийн зах зээлийг хөгжүүлэхэд эерэг нөлөөтэй учраас санхүүгийн хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах ажил тэргүүн ээлжид тавигдаж байгаа юм. Тухайлбал, Канад, АНУ, Герман, Япон, Солонгос, Польш, Литва улсуудад энэ төрлийн хамгаалалтын тогтолцоог нэвтрүүлэн ажиллаж байгаа бөгөөд хадгаламж хамгааллын тогтолцоог сүүлийн 10 жилд зүүн Европын дийлэнх улсууд нэвтрүүлжээ.Манай улсын хувьд санхүүгийн хоршоод хамгаалалтын нэгдүгээр давхаргын хүрээнд үйл ажиллагаа явуулж байгаа бөгөөд хамгаалалтын олон давхаргат тогтолцоог үе шаттай нэвтрүүлснээр салбарын нэгдсэн бодлого, удирдлагын дор төрд үүсэх дарамтгүйгээр салбарыг тогтвортой хөгжүүлж, үйлчлүүлэгчдийн эрх ашгийг хамгаалах замаар санхүүгийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэх боломжтой гэж үзэж байна. Одоо мөрдөгдөж буй Хадгаламж, зээлийн хоршооны тухай хуульд салбарын хамгаалалтын давхаргууд болох тогтворжуулалтын сан, хадгаламж хамгаалалтын тогтолцооны талаар тусгасан боловч хэрэгжээгүй. Учир нь тогтворжуулалтын санг удирдах байгууллага нь холбоо буюу төрийн бус байгууллага тул санхүүгийн үйл ажиллагаа эрхлэх боломжгүй, хадгаламжийн даатгалын системийн эрх зүйн зохицуулалт нь зөвхөн банкин дахь мөнгөн хадгаламжийг даатгаж байгаа гэлээ.Хадгаламж, зээлийн хоршооны тухай хуулийн нэрийг Санхүүгийн хоршооны тухай хууль болгон өөрчилснөөр хадгаламж, зээлийн хоршооны талаарх иргэдийн дундах хоршооны талаарх муу төсөөлөл арилах, олон нийтийн итгэлийг төрүүлэх, гишүүдийн хэрэгцээнд нийцсэн санхүүгийн олон төрлийн үйлчилгээг үзүүлэх, түүнчлэн салбарын хэмжээнд олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдөн хөгжиж, гадаадын хөнгөлөлттэй төсөл хөтөлбөр дамжуулан хэрэгжүүлэх, санхүүжилт авах боломжууд бүрдэнэ гэж төсөл санаачлагчид үзэж байна.Мөн хууль батлагдсанаар санхүүгийн хоршооны үйл ажиллагааны цар хүрээ өргөжих, санхүүгийн шинэ үйлчилгээ бий болох, санхүүгийн үйлчилгээний хүртээмж нэмэгдэх, гишүүн төвтэй зохицуулалтын орчин бүрдэнэ. Санхүүгийн салбарын хөгжлийг эрчимжүүлж, салбарын цаашдын хөгжлийг дэмжсэн чухал арга хэмжээ болно гэж тооцоолжээ.
Тойрогтоо хийх уулзалт үргэлжилсээр байна. Баян-Өндөр сумынхаа иргэдтэй уулзаж, асуудлыг сонсож ярилцлаа. Төрөөс хэрэгжүүлж буй бодлого шийдвэрийн талаар мэдээлэл өгч цаашид хэрэгжүүлэх ажлаа танилцууллаа. Хүрэлцэн ирсэн та бүхэндээ талархсанаа илэрхийлье.
Өвөрхангай аймгийн Өлзийт сумын иргэдтэйгээ уулзалт хийж, ахмад буурлууд болон залуусын төлөөллийн санал хүсэлтийг сонсож, төрийн бодлого шийдвэрийн талаар мэдээлэл хүргэж нээлттэй ярилцлаа. Уулзалтад идэвхтэй оролцсон иргэд, сумын удирдлагууд та бүхэнд чин сэтгэлийн талархал илэрхийлье.
О.Алтангэрэл гишүүний иргэдтэйгээ уулзах уулзалт үргэлжилж байна. Энэ удаа Есөнзүйл сумын иргэдтэй уулзаж, өнгөрсөн оны хийж хэрэгжүүлсэн ажлаа тайлагнаж, санаачлан хэрэгжүүлж буй хуулийн төслийн талаар мэдээлэл өглөө. Мөн боловсролын чанар, эрүүл мэндийн хүртээмж үйлчилгээний талаар тулгамдаж буй асуудлын талаар сонсож хэрхэн дэмжин ажиллах талаар санал солилцлоо. Уулзалтад хүрэлцэн ирж санал хүсэлтээ илэрхийлсэн та бүхэндээ талархсанаа илэрхийлье.
УИХ-ын гишүүн О. Алтангэрэл тойрогтоо ажиллаж байна.Тэрээр, өнгөрсөн онд хийж хэрэгжүүлсэн ажлаа тайлагнан “Нутгийн зам” хөтөлбөр болон өөрийн санаачлан боловсруулж буй хуулийн төслийн талаар мэдээлэл өгч, иргэдтэй санал солилцлоо. Нутгийн зам хөтөлбөрийг иргэд сайшаан хүлээн авч, дэмжиж байгаагаа илэрхийллээ.
Монгол Улсад цусны хавдартай хүүхдэд цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээг анх удаа амжилттай хийж, дотоодын эрүүл мэндийн салбарт түүхэн шинэ хуудас нээлээ. Энэхүү эмчилгээг Улсын Нэгдүгээр Төв Эмнэлгийн (УНТЭ) Цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах баг Н.Оюундэлгэр ахлагчтайгаар санаачлан, Эх хүүхдийн эрүүл мэндийн үндэсний төв (ЭХЭМҮТ), Бүгд Найрамдах Турк Улсын “Medical Park” эмнэлэг, мөн ТИКА олон улсын байгууллагын дэмжлэгтэйгээр хамтран амжилттай хэрэгжүүлэв. УНТЭ-ийн уг баг өмнө нь цусны хавдартай насанд хүрэгчдийн 36 тохиолдолд цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээг амжилттай хийсэн туршлагатай юм. Эмчилгээний явцад ЭХЭМҮТ-ийн удирдлага, Хүүхдийн цус, хавдрын тасгийн эмч, мэргэжилтнүүд идэвхтэй оролцож, Турк Улсын нэр хүндтэй эмч, мэргэжилтнүүд болох Профессор Тунч, доктор Башак, мөн менежер Сапта нар арга зүй, мэргэжлийн зөвлөгөөг өгч ажиллав. Эмчилгээ хийлгэсэн 15 настай М охин нь 5 настайдаа цусны хавдраар оношлогдож 9 жил эмчилгээ хийлгэн, өвчин нь удаа дараа сэдэрч байсан бөгөөд цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээний дараа биеийн байдал нь сайжирчээ. Одоогоор тогтвортой байдалтайгаар хяналтын эмчилгээнд хамрагдаж буйг Цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах багийн ахлагч Н.Оюундэлгэр танилцууллаа. Сүүлийн жилүүдэд цусны хавдрын тохиолдол нэмэгдэх болсон ба жилдээ 150-200 тохиолдол, үүнээс хүүхдийн цусны хорт хавдрын 50-60 орчим тохиолдол оношлогдож байна. Өмнө нь цусны хорт хавдрын оноштой хүүхдүүд гадаадын улс оронд өндөр өртөгтэй эмчилгээ хийлгэх шаардлагатай байдаг байсан нь эдийн засгийн хүнд дарамт учруулдаг байв. Тодруулбал, цусны хавдрын үед үүдэл эс шилжүүлэн суулгах эмчилгээг гадаадын улсуудад 350-500 сая төгрөгөөр хийдэг. Харин Монгол Улсад анх удаа амжилттай хийж эхэлснээр иргэдийн гадаад руу урсах зардлыг бууруулах, эх орондоо чанартай тусламж үйлчилгээ авах бодит боломж бүрдэж байна. Энэхүү амжилт нь Монголын эрүүл мэндийн салбарын хөгжил, ялангуяахүүхдийн цус, хавдрын тусламж үйлчилгээний чадавхыг шинэ түвшинд хүргэх чухал алхам болсныг онцолж байна. Турк Улсын “Medical Park” эмнэлгийн багтай хамтран цусны үүдэл эс шилжүүлэн суулгах 3 эмчилгээг хийхээр төлөвсний эхний нь амжилттай болсон бөгөөд дараагийн хүүхдэд эмчилгээ хийхээр бэлтгэл ажлаа хангаж буйг өнөөдөр хэллээ. Мөн Турк Улсад үүдэл эсийн эмчилгээний чиглэлээр эмч мэргэжилтнүүдээ чадавхжуулах зэргээр хамтран ажиллах юм
Түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслийг Байнгын хорооны болон чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар хэлэлцүүлэх бэлтгэл хангах үүрэг бүхий ажлын хэсгийн эхний хуралдаан өнөөдөр /2026.01.20/ гишүүдийн 75 хувийн ирцтэй эхэлсэн. Ажлын хэсгийн хуралдаанд Улсын Их Хурлын гишүүн М.Мандхай, Л.Соронзонболд танхимаар, Улсын Их Хурлын гишүүн Р.Сэддорж цахимаар тус тус оролцсон бөгөөд хуралдаанаар Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яамны холбогдох мэдээллийг сонсож, ажлын хэсэгт мэргэжил, арга зүйн дэмжлэг үзүүлэх, мэдээллээр хангах талаар санал солилцов. Монгол Улсын Их Хурлын Эдийн засгийн байнгын хорооны 2025 оны 20 дугаар тогтоолоор байгуулагдсан уг ажлын хэсгийг Улсын Их Хурлын гишүүн М.Мандхай ахалж, Улсын Их Хурлын гишүүн Р.Сэддорж, Н.Батсүмбэрэл, Л.Соронзонболд нарын бүрэлдэхүүнтэй байгуулсан юм
Улаанбаатар хотноо 2025 оны арван хоёрдугаар сарын 17-19-нд зохион байгуулсан Худалдаа, эдийн засаг, шинжлэх ухаан, техникийн хамтын ажиллагааны Монгол, Оросын Засгийн газар хоорондын комиссын 27 дугаар хуралдааны дүнг сайшааж, уг хуралдааны мөрөөр хэрэгжүүлэх арга хэмжээний төлөвлөгөө баталж, хэрэгжилтэд нь хяналт тавьж ажиллахыг Монгол Улсын Шадар сайд, тус комиссын Монголын хэсгийн дарга Х.Ганхуягт даалгалаа. Монгол, Оросын Засгийн газар хоорондын комиссын 27 дугаар хуралдаан ажил хэрэгч, амжилттай боллоо. Хуралдаанаар Монгол, Оросын хамтын ажиллагаанд тулгамаж буй цаг үеийн асуудлыг хэлэлцэн, шийдэлд хүрэх, хоёр улсын хооронд төлбөр тооцооны механизмыг даруй бүрдүүлэх, түлш, эрчим хүчний салбарын хамтын ажиллагааны тогтвортой байдлыг хангах, зам тээврийн салбарын хамтын ажиллагааг эрчимжүүлэх, хөдөө аж ахуй, байгаль орчин, боловсрол, соёлын харилцааг идэвхжүүлэх, харилцааны шинэ боломжуудыг хайх талаар олон түвшинд дэлгэрэнгүй санал солилцож хэлэлцсэн нь чухал ач холбогдолтой боллоо үзэж байна.
Засгийн газрын хуралдаанаар “ДЦС-4”-д гарсан гэмтэлд авах арга хэмжээний талаар хэлэлцэж байгаа билээ. Үүнтэй холбоотойгоор Эрчим хүчний сайд Б.Чойжилсүрэн мэдээлэл өглөө. Тэрбээр "Цахилгааны хязгаарлалт нэг цагийн дараа гайгүй болох байх. Нэг хэрэглэгчийн цахилгааныг 2 цагаас илүү хугацаагаар ХЯЗГААРЛАХГҮЙ" гэлээ.
ЗГХЭГ-ын дарга С.Бямбацогт Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцсэн асуудалтай холбоотойгоор мэдээлэл өглөө.Тэрбээр,Монголчууд өөрсдийн түүх соёл, зан заншлаараа бахархдаг ард түмэн. Иймээс уламжлалт цагаан сарын баярын битүүний өдрийг амралтын өдөрт шилжүүлэх шийдвэрийг Засгийн газрын хуралдаанаас гаргалаа.Мөн Монголын орчин үеийн утга зохиолыг үндэслэгч Их зохиолч Д.Нацагдоржийн мэндэлсний 120 жилийн ойг бүтэн жилийн хугацаанд тэмдэглэх шийдвэрийг Засгийн газрын хуралдаанаас гаргалаа. Монголчуудын оюун санааны түүчээлэгчдийн нэг Д.Нацагдоржийн Миний нутаг шүлгийг мэдэхгүй хүн байхгүй. Иймээс утга зохиолын энэ үнэ хүндтэй хүний ойг бүтэн жилийн турш тэмдэглэх нь зүйтэй юм.-Шатахуун тасалдаад байгаа асуудлыг Засгийн газрын хуралдаанаар хэлэлцсэн болов уу?-Г.Дамдинням сайд гадаад айлчлалаас эргэж ирээгүй байна. Саяхан Хятад улсад айлчилсны араас үргэлжлүүлээд ОХУ- руу айлчилж, шатахууны хомсдол бий болгохгүй, үнэ ханшийн нэмэгдлүүлэхгүй, тасалдуулахгүй байх асуудлаар холбогдох албаныхантай уулзаж байгаа. Ирээд өөрөө мэдээлэл өгөх байх. Зарим хэвлэлээр шатахууны үнэ нэмэгдсэн мэтээр гарсан нь худал ташаа мэдээлэл.