Засгийн газар төсвийн зардлаа танаж, алдагдлаа бууруулах ёстой байв

Өнөөдөр /2026.10.16/ Улсын Их Хурал Монгол Улсын 2026 оны төсвийн тодотголыг эцэслэн баталлаа.

Эдийн засгийн нөхцөл байдал хүндэрч, үнийн өсөлт иргэдийн худалдан авах чадварыг доройтуулж байгаа энэ үед Засгийн газар төсвийн зардлаа танаж, алдагдлаа бууруулах ёстой байв. Гэтэл эсрэгээрээ

• Төсвийн нийт зардлыг 1 их наяд төгрөгөөр нэмэгдүүлэв.

• Урсгал зардлыг 1.1 их наяд төгрөгөөр өсгөв.

• Төсвийн алдагдлыг 1 их наядаас хоёр дахин нэмэгдүүлж, 2 их наяд төгрөгт хүргэв.

Төсвийн орлогын тасалдал, алдагдлыг нөхөхийн тулд шинээр зээл авч, өр нэмээд зогсохгүй “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн 1.2 их наяд төгрөгийн ногдол ашгийг төсөвт төвлөрүүлэхээр тусгасан.

Төсвийн хэлэлцүүлгийн үеэр би нийт 603.9 тэрбум төгрөгийн зардал бууруулах 14 санал гаргаснаас ердөө хоёр нь дэмжигдэж, 19 тэрбум төгрөгийн зардлыг хасуулсан. Үүнд томилолт, зочны зардлаас 4.8 тэрбум, байрны түрээсийн зардлаас 14.2 тэрбум төгрөг тус тус хасагдсан.

Мөн төсвийн тодотголыг дагалдуулан өргөн мэдүүлсэн Үндэсний баялгийн сангийн тухай хууль, Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуульд оруулах өөрчлөлт, төрийн өмчийн хувьцааг төвлөрүүлэх хөрөнгө оруулалтын сан байгуулах асуудлыг тусад нь нээлттэй хэлэлцэх шаардлага тавьж, буцаах санал гаргаснаас Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуулийн төсөл болон ЗГ-т чиглэл өгөх тухай тогтоолын төсөл буцаагдсан.

Үндэсний баялгийн сан, төрийн өмчийн бодлого, ЭТТ ХХК-д иргэдийн эзэмшиж буй 1,072 хувьцаатай холбоотой суурь асуудлуудыг тодотгол дагасан хуулиар яаран шийдвэрлэж болохгүй.

Сайн мэдээ гэвэл төсвийн тодотголд иргэдийн орлогыг нэмэгдүүлэх чиглэлээр дараах арга хэмжээнүүдийг тусгалаа.

• 11 дүгээр сарын 1-нээс 435 мянга гаруй ахмадын тэтгэвэр 100–300 мянган төгрөгөөр нэмэгдэж, суурь тэтгэвэр олгогдож эхэлнэ.

• Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн нийгмийн халамжийн тэтгэвэр 600 мянга, асаргааны тэтгэмж 370 мянган төгрөг болж нэмэгдэнэ.

Иргэдийн бодит орлого үнийн өсөлтийг гүйцэхгүй байгаа энэ үед эдгээр нэмэгдэл шаардлагатай. Гэхдээ тэтгэвэр, тэтгэмжийг нэмэгдүүлэхээс гадна төр өөрийн үр ашиггүй зардлыг танаж, төсвийн сахилга батыг хангах үүрэгтэй.

Энэ зарчмын байр сууриа цаашид ч тууштай хамгаална.