УИХ-ын чуулганы /2025.12.26/-ны өдрийн хуралдаанаар Гадаад зээллэгийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэх тухай хуулийн төслийг хэлэлцлээ.УИХ-ын гишүүн А.Ганбаатар:Энэ 3 төсөлд зориулж 2-3 хууль зөрчөөд байна. Тухайлбал Төсвийн тухай хууль, Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуулийг энэ 3 төсөлдөө зориулаад, нэг удаагийн хуулиар даваад байгаа юм. ДНБ-ий 30%-аас хэтрэхгүй төсвийн тэнцвэржүүлсэн тэнцлийн алдагдал нь ДНБ-ий 2%-аас хэтрэхгүй, ЗГ-ын гадаад өр ДНБ-ий 60%-аас хэтрэхгүй гэсэн бүх заалтуудаа хэмжээнүүдээсээ даваад явчхаж байгаа юм. Нэг удаагийн хуулиар бусад хуулиа даваад нэг удаа ашиглаад хаачих хууль юм уу. Газрын тос боловсруулах үйлдвэр барих төсөл Эрдэнэбүрэнгийн УЦС барих 2 төсөлийг нэг удаагийн хуулиар бусад хуулиар даваад ашиглаад хийж болдог бол явуулаад Сэлбэ дэд төвд түшиглэсэн гэр хорооллын орон сууцжуулах төслийг хасмаар байгаа юм. Яагаад гэвэл хот өөрөө хувийн хэвшилтэй өрсөлдөөд барилга бариад яваад байгаа. Тухайлбал НЗД-ын 1 дүгээр орлогч Даваадалай дарга Төсвийн байнгын хорооны хурал дээр хэлсэн үг нь энд байж байгаа 1м2-ыг 3950-аар бариад 4250-аар зарна гээд. Ингээд бизнесийн үйл ажиллагаа шууд явуулж байгаа хот өөрөө энэ төслийг Хөгжлийн банк руу оруулаад хувийн хэвшилдээ өгөөч.
Улсын Их Хурлын Төсвийн байнгын хорооны (2025.12.23) хуралдаанаар Улсын Их Хурлын гишүүн Н.Алтаншагай нарын 21 гишүүнээс 2025 оны 12 дугаар сарын 12-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн Гадаад зээллэгийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэх тухай хуулийн төслийг хэлэлцэх эсэхийг хэлэлцлээ.УИХ-ын гишүүн Р.Батболд:Гадаад зээл ашиглалттай холбоотой асуудлыг гишүүн болсноосоо хойш анхаарч, асуугаад л яваад байгаа. Зээлийн ашиглалтыг сайжруулахын тулд зохицуулалтын асуудлыг хурдан хийж явахгүй бол дараа дараагийн бизнестэй холбоотой хуулиуд орж ирээд байвал эрсдэлтэй л юм. Ж.Батжаргал гишүүний гаргасан Хөгжлийнх банкаа ажиллуулъя гэдэг санал зөв зүйтэй санагдаж байна. Өнөөдрийг хүртэл зохицуулалтаа хийж чадаагүй учраас анхдагч хуулийг дэмжиж байна. Төслийг нь хараад дэмжиж байгаа шүү.3.1, 3.2 төсөл. Газрын тос болосвруулах үйлдвэрийн төслийг мөнгийг нь яаралтай гаргаад явуулахгүй бол хугацаа нь тулж байна. Төсвийн багтаамж, зарлага болохгүй байна. Нэг удаагийн хуулиар зохицуулаад байх боломж байгаа юмуу гэж харж байна.Харин 3.3 Сэлбэ дэд төвтэй холбоотой асуудлыг огт дэмжихгүй байна. Үүнийг энэ хууль руу оруулмааргүй байна. Бизнесийн зарчмаараа явах боломжтой төслийг төр нь орж ирж бонд гаргачихаад чадахгүй байна. Мөнгө тавьж өгөөч гээд явж байдаг юм. Бүтнээр нь бус 3-р асуудлыг ярьж байгаа шүү. Төсөвт өртөг нь өндөр. Төсөвт өртөг нь хэд болсныг Нийслэлийнхэн хэлээд өгмөөр байна. Зээл тусламжаар хэрэгжиж байгаа орон сууц, хорооллуудын төсөвт өртөг нь маш өндөр байна. Бизнесийн байгууллагадаа зээлийг нь өгөөд хийлгүүлж болдоггүй юмуу? Хувийн ААН-үүд м2-ыг 3.5 саяар зараад болж байсан зүйлийг та бүхэн 4.5-аас дээш болгочихоод байгаа. Захын дүүргүүдэд шүү дээ. Үүнийг чинь дагаад л үнэ өсөж байгаа. Төрийн хийсэн бүтээн байгуулалтын үнэ өндөр байхаар хувийн хэвшлүүд дагаад л өснө. Тиймээс Н.Алтаншагай гишүүнээ 3.3-ыг дахин харж болохгүй юу гэдэг саналтай байна.
