Үйл явдал7 мин унших
Хуулийн төслийг дэмжиж үг хэллээ

2026.05.01-ний өдрийн Нэгдсэн хуралдаанаар Улсын Их Хурлын гишүүн О.Саранчулуун нарын 24 гишүүний 2025 оны арван хоёрдугаар сарын 17-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн Нийгмийн ажлын тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэх хэлэлцүүлгийг явууллаа.
Төсөл санаачлагчийн илтгэлийг Улсын Их Хурлын гишүүн О.Саранчулуун, Хүний хөгжил, нийгмийн бодлогын байнгын хорооны холбогдох санал, дүгнэлтийг Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Хэрлэн тус тус танилцуулав.
Үндсэн хуулийн Арван зургадугаар зүйлийн 11 дэх хэсэгт “...гэр бүл, эх, нялхас, хүүхдийн ашиг сонирхлыг төр хамгаална”, мөн Арван есдүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “төрөөс хүний эрх, эрх чөлөөг хангахуйц эдийн засаг, нийгэм, хууль зүйн болон бусад баталгааг бүрдүүлэх, зөрчигдсөн эрхийг сэргээн эдлүүлэх үүргийг иргэнийхээ өмнө хариуцна” хэмээн тус тус заасан байдгийг төсөл санаачлагч илтгэлийнхээ эхэнд дурдав.
Түүнчлэн “Алсын хараа-2050” урт хугацааны хөгжлийн бодлогод иргэн бүр чанартай амьдрах орчин, нийгмийн хамгааллын баталгаатай байх, хүн амын ялгаатай хэрэгцээнд нийцсэн нийгмийн үйлчилгээг хөгжүүлэх, салбар дундын бодлого зохицуулалтыг сайжруулах, өрхийн амьжиргааг дэмжих зэрэг зорилтуудыг тодорхой тусгасан байдгийг тэмдэглэлээ.
Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт халамжаас хөдөлмөрт шилжих бодлоготой уялдуулан нийгмийн үйлчилгээ, хөдөлмөр эрхлэлтийн эрх зүйн орчныг шинэчлэх, ядуурлыг бууруулах зорилтыг дэвшүүлсэн байдгийг О.Саранчулуун гишүүн танилцуулсан.
Тэрбээр “Хэдийгээр олон улсын болон үндэсний стандарт, тухайлбал нийгмийн ажлын боловсрол, үйлчилгээний стандартууд, мэргэжлийн ёс зүйн дүрмийг баримтлан ажиллаж байгаа боловч нийгмийн ажилтны эрх зүйн байдлыг нэгдсэн байдлаар зохицуулсан, салбар дундын уялдаа холбоог хангах, үйлчилгээний чанар, хүртээмжийг баталгаажуулах цогц эрх зүйн орчин өнөөг хүртэл бүрдээгүй байна” хэмээсэн.
Хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй хууль тогтоомжид нийгмийн ажлын үйлчилгээ нь салбар бүрд өөр, явцуу хүрээнд зохицуулагдаж, нэгдсэн бодлого, арга зүй, удирдлага дутмаг байгаа нь бодит байдал дээр үйлчилгээний чанар, хүртээмжид сөргөөр нөлөөлдөг гэв.
Хүний эрхийн байгууллагуудын тайланд дурдсанаар нийгмийн ажил, үйлчилгээ нь олон улсын жишигт хүрэхгүй, ялангуяа хүүхэд, ахмад настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрх, хамгаалал хангалтгүй байгаагаас хүчирхийлэлд өртөх, амьдралын чанар буурах зэрэг эрсдэл өндөр хэвээр байгаа аж. Иймд нийгмийн ажлыг шинжлэх ухаан, мэргэжлийн онол-арга зүйд тулгуурласан бие даасан салбар болгон хөгжүүлж, нийгмийн хамгааллын үйлчилгээг мэргэжлийн түвшинд хүргэх шаардлага зүй ёсоор тавигдаж байгааг төсөл санаачлагч илтгэлдээ онцоллоо.
Нийгмийн сэтгэл зүй, эрүүл мэнд, боловсрол, халамжийн үйлчилгээний уялдаа холбоог сайжруулж, хүн амын бодит хэрэгцээнд тулгуурласан, урьдчилан сэргийлэх чиглэлийн, хүртээмжтэй тогтолцоог бүрдүүлэх зорилгоор Нийгмийн ажлын тухай анхдагч хуулийн төслийг боловсруулжээ. Хуулийн төслийг Хууль тогтоомжийн тухай хуулийн холбогдох заалтын дагуу анхдагч хуулийн төсөл хэлбэрээр боловсруулсан бөгөөд нийт 7 бүлэг, 49 зүйлтэй юм байна.
Үргэлжлүүлэн О.Саранчулуун гишүүн төсөл дэх үндсэн зохицуулалтуудын талаар дэлгэрэнгүй танилцуулсан юм. Нэгдүгээрт, нийгмийн ажлын үйлчилгээг зөвхөн асуудал үүссэний дараа бус урьдчилан сэргийлэх, тандалт, судалгаанд тулгуурлан иргэний хэрэгцээнд нийцүүлэн үзүүлэх тогтолцоог бүрдүүлэх юм байна. Хоёрдугаарт, зорилтот бүлэгт чиглэсэн нийгмийн хамгааллын үр дүнтэй, хүртээмжтэй үйлчилгээг бий болгож, эрсдэлт нөхцөлд байгаа хүүхэд, ахмад настан, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэн, бага орлоготой өрх зэрэг бүлгүүдэд чиглэсэн урьдчилан сэргийлэх, хамгаалах, чадавхжуулах арга хэмжээг хэрэгжүүлэх эрх зүйн орчныг бүрдүүлэхээр холбогдох зохицуулалтуудыг төсөлд тусгажээ. Гуравдугаарт, нийгмийн ажлын үйлчилгээний нэгдсэн тодорхойлолт, төрөл, үе шат, тайлагнал, мэдээллийн сан, хамтын ажиллагааны зохицуулалтыг тодорхой болгож, салбар дундын уялдааг хангах зохицуулалтуудыг тусгасан гэв.
Эрүүл мэнд, боловсрол, хууль сахиулах, нийгмийн халамжийн байгууллагуудын хамтын ажиллагааг бэхжүүлж, нийгмийн ажилтны үүрэг, оролцооны хүрээ, хариуцлагыг тодорхой болгож, үр дүнг үнэлэх тогтолцоог бий болгохоор холбогдох зохицуулалтуудыг төсөлд тусгасан байна. Иргэн амьдралдаа шийдвэр гаргах оролцоог нэмэгдүүлж, бие даан амьдрах, нийгмийн харилцаанд оролцох чадварыг дэмжих, ахиц дэвшлийг үнэлэх тогтолцоог нэвтрүүлэхийн зэрэгцээ өөрийгөө төлөөлөх чадваргүй хүүхэд, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн эрхэм чанар, нэр төрийг хамгаалсан үйлчилгээ үзүүлэх, хувь хүний мэдээллийн нууцлал, хамгаалалтыг хангасан зохицуулалтыг төсөлд тусгажээ.
Нийгмийн ажилтны мэргэжлийн хариуцлага, ёс зүй, нэгдсэн стандарт, арга зүйг бий болгож, аль ч салбарт ажиллаж буй нийгмийн ажилтанд ижил шаардлага, үнэлгээний тогтолцоог мөрдүүлэх нь чухал хэмээн үзэж, хуулийн төсөлд холбогдох зохицуулалтуудыг мөн тусгасан байна.
Энэхүү хуулийн төсөл батлагдсанаар нийгмийн ажлын үйлчилгээний эрх зүйн орчин тодорхой болж, эмзэг бүлгийн иргэдийн чадавх сайжирч, хөдөлмөр эрхлэлт нэмэгдэн, нийгмийн хамгааллын бодлого илүү үр дүнтэй хэрэгжих боломж бүрдэнэ хэмээн төсөл санаачлагчийн илтгэлд онцоллоо. Цаашлаад ядуурлыг бууруулах, иргэдийн амьжиргааг дээшлүүлэх, эдийн засгийн идэвхийг нэмэгдүүлэхэд эерэг нөлөө үзүүлнэ гэж үзэж байгаагаа О.Саранчулуун гишүүн танилцуулсан юм.
Сэтгүүлч Ц.Соёлмаа
