УИХ-ын чуулганы /2026.10.16/-ны өдрийн хуралдаанаар Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслүүдийг хэлэлцлээ.

УИХ-ын гишүүн Б.Жаргалан:

Энэ удаад зарим зүйл заалтуудыг боловсронгуй болгох чиглэлийн өөрчлөлтүүд байна. УИХ-ын үйл ажиллагаа, УИХ-ын чуулганы хуралдааны дэг сайжрах тусам хууль тогтоох үйл ажиллагаа илүү нээлттэй болно. Иргэдийн мэдэх эрх хангагдана буюу манай парламентын засаглал ардчиллын дархлаа тэр зэргээрээ сайжирна гэдэг хувь хүний итгэл үнэмшилтэй байдаг учраас энэ асуудалд анхаарал хандуулж ажиллаж байгаа. Нодлингийн өөрчлөлтөөс УИХ-ын асуулгын цаг дээр сар болгон тулгамдсан асуудлууд дээр Ерөнхий сайдаас мэдээлэл авч, асуулт асуух боломж нээгдсэн нь бсоёл болоод хэвшиж байна. Үүнтэй холбогдуулаад өнгөрсөн хугацаанд өөрчлөлт орсон зарим зүйлүүдийн хэрэгжилт ямар байгаа талаар УИХ-ын Тамгын газраас лавлахыг хүссэн.

1 дүгээрт, УИХ-ын чуулганы хуралдаанд мэдээлэл өгч байгаа албан тушаалтнууд үнэн бодит мэдээлэл өгөх үүрэгтэй. Өнгөрсөн хугацаанд чуулганы хуралдаан дээр үнэн бодит биш буюу худал мэдээлэл өгсөн тохиолдлуудыг та бүхэн шалгаж байгаа юу? Энэ тал дээр гишүүдээс хүсэлт ирж байна уу эсвэл хяналт шалгалтын газар ямар байдлаар чуулганы хуралдаан дээр мэдээлэл өгөх албан тушаалтнуудын мэдээллийн үнэн бодит байдалд хяналт тавьж ажиллаж байна вэ.

Их хурлын хувьд мэдээлэлтэй байж, үнэн бодит мэдээллийг чуулганы хуралдааны танхимд авч байж шийдвэрүүд илүү бодитой болно. Парламентын хяналтыг хэрэгжүүлэхэд мэдээллийн урсгал маш чухал. Харамсалтай нь мэдээллийн урсгал төдийлөн сайн байж чадахгүй байна. Бодитой жишээ хэлье. Би Туулын хурдны замын төслийн талаар 2026 оны 4 дүгээр сард нийтдээ 12 яам холбогдох байгууллагуудаас мэдээлэл хүссэн албан бичгийг өөрийнхөө бланк дээр явуулсан. Хуульд заасан хугацаандаа дөрөвхөн байгууллагаас хариу ирсэн. Зарим байгууллагаас хуульд заасан хугацаанд хариу ирүүлээгүй хоцорч хариу ирүүлэхдээ хагас дутуу хариултууд ирсэн.

2 яамнаас одоогоор хариулт ирээгүй байна. ЗТЯ болон Байгаль орчин уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам надад хариу ирүүлээгүй. Туулын хурдны замтай холбоотой асуудлаар Ерөнхий сайдад УИХ-ын гишүүний асуулга хүргүүлсэн. Харамсалтай нь Ерөнхий сайдаас хугацаандаа хариулт авч чадаагүй. 30 хоногийн хугацаанд хариулт ирээгүй. 14 хоногийн дараа буюу хугацаа хожимдуулаад хагас дутуу хариулт ирсэн. Энэ нөхцөлд бид ямар арга хэмжээ авч ажиллах ёстой вэ? Үнэхээр УИХ-ын гишүүний бланк дээр тодорхой албан байгуул лагуудаас мэдээлэл хүсээд эсвэл чуулганы хуралдаан дээр албан тушаалтнууд хангалттай мэдээлэл өгөхгүй байгаа нөхцөлд 2 хоногийн дотор бол мэдээлэл өгөх үүрэгтэй байдаг. Гэтэл тэр мэдээллийг ирүүлэхгүй байгаа нөхцөлд ямар арга хэмжээ авах вэ.

Б.Жаргалан: Парламентын хяналтыг хэрэгжүүлэхэд мэдээллийн урсгал маш чухал!