Улсын Их хурлын чуулганы 2026.10.22-ний өдрийн нэгдсэн хуралдаанаар Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн шүүгч бус гишүүнийг томилох тухай асуудлыг хэлэлцлээ.

Хэлэлцэж буй асуудалтай холбогдуулан гишүүд асуулт, байр сууриа илэрхийллээ.

УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнэболд:

Монгол Улсын шүүгчийн тангараг нийтдээ 62 үгнээс бүрддэг. Нэгт, Шүүх эрх мэдлийн ариун журамт үүрэг. Хоёрт, Үндсэн хуульт байгуулал. Гуравт, Хүний эрх. Дөрөвт, эрх чөлөө. Тавт, Шударга ёс. Зургаад, хуулийг дээдлэн хамгаалж гэсэн логик дарааллаар эдгээр үгнүүд ар араасаа байрладаг. Эдгээр зүйлсийг хамгаалахын тулд зөвхөн Үндсэн хууль бусад хуульд нийцүүлэн аливаа шийдвэрийг гаргаж шүүгчийн ёс зүйг чанд сахин явахаа ард түмэндээ тангараглая гэсэн агуулга байдаг. Тэгэхээр Монгол Улсын шүүгч шударга ёсыг тогтоох, тангараг дээр бичсэн ариун журамт үүргийг хэрэгжүүлж байгаагийн хувьд ард түмний өмнө тангараг өргөж байна. Тангараг хэрэгжих, эс хэрэгжихээс хамаарч шүүхийн нэр хүнд олон нийтийн итгэлийг татах чадвар улмаар төрд итгэх итгэл, хуульт ёсонд итгэх итгэл шууд ба шууд бусаар хамаардаг.

ШЕЗ-өөс ард түмний итгэх итгэлийн судалгаа индексүүдийг гаргаж байсан. Энэ индексүүд хангалттай биш байна. Уналтад байдаг. Шударга ёсыг тогтоох үйл хэргийг бодлогын салбарт ямар өөрчлөлт, шинэчлэлт, шинэ санаа та ШЕЗ-ийн шүүгч бус хараат бус хүнээр ажиллах тохиолдолд авчрах вэ? Хамгийн чухал гэсэн мөрийн хөтөлбөр байж болохуйц бодлогын нэг зүйл. 2 дугаарт, ихэнх асуудлууд очоод төсөв мөнгө гээд ярьдаг, аж ахуйн асуудлууд ярьдаг. Төсөв мөнгөнөөс илүү чухал зүйл нь шүүгчийн ёс зүй, шударга ёсыг сахиулахад тангарагтаа үнэнч зүтгэх тууштай байдал. Зөвхөн санхүү мөнгөнөөс хамаарахгүй үнэт зүйлсийн хувьд шүүгчдийнхээ тангаргаа мятралшгүйгээр хэрэгжүүлэх боломж бололцоог хангахын тулд та ямар манлайллыг үзүүлэх вэ.

С.Эрдэнэболд: ШЕЗ-өөс ард түмний итгэх итгэлийн судалгаа индексүүдийг гаргаж байсан. Энэ индексүүд хангалттай биш байна!