УИХ-ын чуулганы /2026.10.29/-ны өдрийн хуралдаанаар Нийгмийн халамжийн тухай хууль Шинэчилсэн найруулга/-ийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийг хэлэлцэх эсэх асуудлыг хэлэлцэв.
Хэлэлцэж буй асуудалтай холбогдуулан гишүүд асуулт асууж, байр сууриа илэрхийллээ.
УИХ-ын гишүүн Б.Уянга:
2005 онд батлагдаад 2012 онд шинэчлэгдээд 2026 он гэхэд шинэчлэгдэх цаг болчихсон байх. Шаардлага, шалтгааныг нь анхаарч уншиж судаллаа. Монгол Улсын нийгмийн халамжийн тогтолцоонд тулгамдаж байгаа гол асуудлыг олж харсан байна. Халамжийн хүрээ хэт өргөн байгаа гэдгийг бүгд ярьж байна. Нийгмийн халамжийн сангийн нийт зардлын 55 орчим хувь нь хүн амын хамгийн бага амьжиргаатай 40 хувьд, 26% нь хүн амын хамгийн амьжиргаа сайтай 40% зарцуулагдсан байна гэж та бүхэн тодорхойлоод энэ хуулийг шинэчилж найруулах шалтгаанаа болгосон байна. Халамж шаардлагатай байгаа зорилтот бүлгээ зөв сонгож чадаж байгаа юм уу?
Зорилтот бүлгийг сонгож чадахгүй байна, яагаад вэ гэвэл амьжиргааны түвшинд манай халамж маань суурилдаггүй юм байна. Ахмад настан уу, хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэн үү гээд хүн амын бүлэгт чиглэсэнтэй холбоотой гээд биччихсэн байна. Энэ хуулийн төсөл батлагдахаар аль бүлэг нь аль хэсэг нь ямар шинэ арга нь үүний эсрэг байх юм. Халамж шаардлагатай бүлгээ энэ хуулийн аль хэсэг нь хэрэгжсэнээр, хэн хэрэгжүүлснээр зөв сонгох юм. Зүйл заалттай нь холбоод хариулаад өгөөрэй.
И-халамж гээд танай цахим систем сайн ажилладаг юм байна. Мэдээллийг нь ороод үзэхээр жилд дунджаар нийгмийн халамжид Монгол Улс 2,3-аас 2,4 их наяд төгрөг зарцуулж байна. Давхардсан тоогоор 2,3 сая орчим иргэн ямар нэг байдлаар халамжийн системд холбогдсон.
ҮСХ, Дэлхийн банк хамтарсан судалгааны үр дүнг нь харахаар ядуурлын түвшин буурахгүй байна гээд биччихсэн. Ядуурлын түвшин халамжийн системтэй холбоотойгоор хэр бууравгээд тоон үзүүлэлтүүдийг хайлаа. Олоогүй. Халамжийн систем жилд хэчнээн төгрөг зараад , оновчтой бүлэгтээ зарцуулагдсан гэж үзвэл ядуурлаас гарч байгаа иргэдийн тоо, судалгаануудыг дэлгэрэнгүй танилцуулаад өгнө үү?
