Байр суурь2 мин унших
Б.Түвшин: Татварын ерөнхий хуульд өөрчлөлт оруулснаар төсөвт 4 их наядын нөлөө үзүүлэх нь төсвийн тусгай шаардлагыг зөрчихөөр харагдаж байна!
Сэтгүүлч Б.Цэцэгсүрэн
Одоохон...
Байр суурь2 мин унших
Сэтгүүлч Б.Цэцэгсүрэн
Хэлэлцэж буй асуудалтай холбогдуулан гишүүд асуулт асуув.
УИХ-ын гишүүн Б.Түвшин:
2026 оны энэ төсвийн хүрээний мэдэгдэл гээд 2026, 2027, 2028 оны асуудлыг хэлэлцэж байна. Өнгөрсөн 5 жилийн төсвийн хүрээний мэдэгдэл дээр Монгол Улсын нийт урсгал зардал 2020-24 оны байдлаар жилийн дундаж өсөлт нь 26,2% байв. Харин эсрэгээрээ ДНБ-ий өсөлт нь 17% байсан. Энэ трендээр харвал 2028 онд урсгал зардлын ДНБ-д эзлэх хувь 30-аас хэтрэхээр буюу төсвийн тусгай шаардлагыг зөрчихөөр байна.
Хоёрдугаарт, ирэх онуудад БНХАУ-ын эдийн засгийн өсөлт саарах төлөвтэй. Бүх төрлийнн гадаад дотоод мэдээллүүдээс авахад. Манайх 2026 онд ДНБ-ий өсөлтийг 5,7%-д хүрэхээр тооцоолсон. Хэрвээ үүнд хүрэхгүй тохиолдолд ямар хөрөнгө оруулалт, урсгал зардлуудыг хэрхэн царцаах вэ? Алийг нь хэвээр үлдээх вэ? ЗГ-аас боловсруулж байгаа хувилбарууд бий юу?
Гуравдугаарт, Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хууль 2010 онд анх эхлээд батлагдсанаасаа хойш 21 удаа өөрчлөгдсөн. Үүнийг дагаад дунд хугацааны төсвийн хүрээний мэдэгдэл төсвийн дагалдах бичиг болсон. Дунд хугацааны төсвийн хүрээний мэдэгдлийг мэргэжлийн бичиг баримт болгох үүднээс хамгийн багадаа 15-аас 20 шаардлагыг нэмж оруулаад мэргэжлийн харьцаа аналистуудыг оруулж байж хүчирхэг бичиг баримт болох юм байгаа юм. Бид мөчлөг сөрнө өө л гэж ярьж байгаа юм. Мөчлөггүй үеийн ДНБ-ийг яаж тооцож байна? Мөчлөг нь өөрөө өөрөө ЭЗ-ийн үзүүлэлтээрээ хэд болж байгаа вэ? Мөчлөгийг аль урсгалаар нь бууруулаад ямар нөлөөлөл гарна гэж энэ тооцооллууд гарсан бэ?
Дөрөвдүгээрт, хэрэглээний үнийн индексийг 7% байхаар тооцоолж байгаа. Үнэхээр хэрэглээний үнийн индексийн энэ нөлөө үзүүлэлт төсвийн зардал, тэр тусмаа дотроо үр ашиггүй зардал хэрэглээний үнийн индексийн инфляцад нөлөөлнө гэдэг судалгаа гарсан. Тэгэхлээр энэ 7% дотор манай төсвийн урсгал зардал хэдэн хувийн нөлөө үзүүлж байгаа вэ? Ер нь хэдэн хувийн нөлөө үзүүлнэ гэж тооцоолсон, энэ инфляцыг барихын тулд төсвийн зардлыг ер нь яаж цэгцэлж барих ёстой вэ гэдэг тал дээр ямар бодлого орж байгаа вэ?
Түүний асуултад Эдийн засаг, хөгжлийн сайд Н.Учрал хариулав.
