Үйл явдал5 мин унших
Нэгдсэн хэлэлцүүлгийн хүрээнд “Хүний эрхийн үнэлгээ” сэдэвт салбар хэлэлцүүлэг боллоо

Сэтгүүлч Soko
Одоохон...
Үйл явдал5 мин унших

Сэтгүүлч Soko
Хэлэлцүүлгийн эхэнд Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Жаргалмаа “Хүний эрхийн мэдрэмжтэй хууль тогтоох үйл ажиллагаа” сэдвийн хүрээнд товч танилцуулга хийв. Танилцуулгадаа, Улсын Их Хурлаас батлан гаргаж буй бүх хууль тогтоомж нь ямар нэг хэмжээгээр хүний эрхийг хангаж, хамгаалах чиг үүргийг агуулж байдаг. Тэдгээрээс хүний эрхийг хангах, хамгаалах тогтолцоо, механизм, чиг үүрэг, эрх хэмжээний хуваарилалт тогтоох зэргээр тухайн харилцааг шууд зохицуулсан 51 хууль байна гээд Монгол Улсын Их Хурлаас хүний эрхийг хангах, хамгаалах эрх зүйн орчныг бүрдүүлсэн байдал, хууль тогтоох үйл явц дахь хүний эрхийн хамаарал гэсэн агуулгын хүрээнд хүний эрхийг хангах, хамгаалах үндэсний тогтолцоо, Улсын Их Хурал дахь хүний эрхийн механизм, хууль, тогтоолын төсөл боловсруулах процессыг танилцуулж, үүнд Хууль тогтоомжийн тухай хуулийн 13.2.5-д хүний эрх, эдийн засаг, нийгэм, байгаль орчинд үзүүлэх үр нөлөөг урьдчилан тооцсоны үндсэн дээр тухайн асуудлыг шийдвэрлэх үр дүнтэй хувилбарыг тодорхойлох заалт туссаныг онцлов.
Улсын Их Хурлаас хүний эрх, эрх чөлөө зөрчигдөх нөхцөл байдал үүсгэж буй хууль тогтоомжид үнэлгээ, дүгнэлт хийх, Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлсэн хууль, бусад шийдвэрийн төсөлд хүний эрхэд нөлөөлөх байдлын үнэлгээ хийх зэргээр учирч болзошгүй эрсдэлийг илрүүлэх, арилгах механизм бүрдүүлэх зорилгоор холбогдох журам, аргачлалуудыг батлан мөрдүүлж байна гэж товч дүгнэлтдээ дурдлаа.

Түүнчлэн, цаашид анхаарах асуудлын талаар танилцуулахдаа, хүний эрхийн тогтолцооны байгууллага хоорондын ажлын уялдаа холбоог сайжруулах, хүний эрхийн байгууллагуудын чиг үүргээ хэрэгжүүлэх чадамжийг нэмэгдүүлэх, төсөв санхүү, хүний нөөцөөр хангах шаардлагатай. Хууль тогтоомжийн тухай хуулиар Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлэхээр боловсруулж буй хууль тогтоомжийн төсөлд хэрэгцээ шаардлагыг тандан судалж, үнэлэх, ингэхдээ хүний эрх, эдийн засаг, нийгэм, байгаль орчинд үзүүлэх үр нөлөөг урьдчилан тооцсоны үндсэн дээр тухайн асуудлыг шийдвэрлэх үр дүнтэй хувилбарыг тодорхойлох шаардлагыг тавьдаг. Үнэлгээний журам, аргачлалыг Улсын Их Хурлын Тамгын газар, Засгийн газраас батлан гаргасан ч үнэлгээ, дүн шинжилгээ хийх чадавхийг цаашид нэмэгдүүлэх шаардлагатай.
Мөн Улсын Их Хурлын 2025-2028 оны стратеги төлөвлөгөөнд Улсын Их хурлын хүний эрхийн мэдрэмжтэй хууль тогтоох үйл ажиллагааг бэхжүүлэх зорилтуудыг тусгаж, үүнд шаардагдах нөхцөл, дэд бүтцийг сайжруулах байна гэлээ. Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Жаргалмаа танилцуулгынхаа төгсгөлд найм дахь удаагийн буюу энэ удаагийн парламент хүний эрхийг дээдэлсэн цахим парламент болж хөгжиж буйг онцолсон юм.

Танилцуулгын дараа сэдвийн дагуу оролцогчдын дунд хэлэлцүүлэг өрнүүлсэн. Хэлэлцүүлгийг Хүний эрхийн үндэсний зөвлөх, хүний эрх судлаач Б.Болорсайхан чиглүүллээ. Оролцогчид хүний эрхийг дээдэлсэн дэвшилтэт хууль тогтоомж баталж чадаж буй эсэх, хүний эрхийн мэдрэмжтэй төсөвлөлт хийдэг эсэх талаар тодруулж, санал, байр сууриа хуваалцсан.
“Хүний эрх, жендэрийн мэдрэмжтэй парламент” өөрийн үнэлгээний хэлэлцүүлгийг зохион байгуулахад Улсын Их Хурлын Тамгын газар, Швейцарын хөгжлийн агентлагийн хамтран хэрэгжүүлж буй “Монгол Улсад парламентын ардчиллыг бэхжүүлэх нь” төслөөс дэмжлэг үзүүлэн ажиллаж байна.