Байр суурь2 мин унших
Д.Үүрийнтуяа: Хүүхдээ нэг нас хүртэл өсгөад алдасныг "өсгөсөн хөдөлмөр биш" гэж үнэлж болохгүй. Энэ бол хүний эрхийн зөрчил!
Сэтгүүлч Б.Хонгорсайхан
Одоохон...
Байр суурь2 мин унших
Сэтгүүлч Б.Хонгорсайхан
Хэлэлцэж буй асуудлатай холбогдуулан УИХ-ын гишүүн Д.Үүрийнтуяа Л.Энхнасан гишүүний асуултад хариуллаа.
Энэ хуулийн хэлэлцэх эсэх өнгөрсөн жилийн хаврын чуулганаар орсон. 2025 оны 5 сарын 23-нд буюу тухайн үеийн ЗГ-аас хурлын тэмдэглэлээр санал ирсэн. Ингэхдээ татгалзсан санал ирсэн. Татгалзсан санал ирсэн үндэслэл нь олон хүүхэд төрүүлж өсгөсөн гэдэг хуулийн үзэл баримтлалын "өсгөсөн" гэдэг заалтыг хангаж байгаа эсэх. Нэртэйгээ нийцэж байгаа эсэх нь эргэлзээтэй байна гэдэг агуулгыг оруулж ирсэн. Олон хүүхэд төрүүлж өсгөсөн эхийг урамшуулах тухай хуулийн үндсэн үзэл санаа нь "хүүхэд төрүүлж өсгөх" гэдэг асуудал юм гэдэг талаас нь хандаж гаргасан.

Өсгөх гэдэг ойлголтыг юу гэж авч үзэж байгаа юм бэ? Өсгөх гэдэг бол эх хүүхдээ олоод 10 сар тээж байгаа нь өсгөсөн нь биш юм уу! Нэг нас хүрхэд нь нэг хоног дутуу байхад нь алдчихаад тэр хугацааг нь өсгөсөн гэж үзэхгүй юм уу. Яг юунаас шалтгаалаад 0-1 насандаа хүүхдүүд эндээд байгааг судалж үзсэн. Уг судалгааны хүрээнд хууль хэрвээ хэрэгжвэл Монгол Улсын хэмжээнд шинээр Алдарт эхийн одон авах 27100 ээж байгаа. Энэ хүмүүсийн тухайн үед алдсан үр хүүхдийг хэд дэх хүүхэд вэ гэдгийг нь бид нар тодорхойлж бүртгэж чадахгүй байгаа. Мөн ямар шалтгаанаар эндчихсэн юм, өнгөрчихсөн юм бэ гэдгийг ч гаргаж чадахгүй байгаа. Олон улсын судалгаа статистик дүгнэлтээс харахаар 0-5 насандаа эндсэн хүүхдүүдийн шалтгааны 28% нь ээжүүдийн хүчин зүйлээс хамаарсан байдаг гэдэг олон улсын дундаж статистик судалгаа л байдаг.
Бид нар байгалийн гамшиг аюулт үзэгдэл, эмнэлгийн буруутай үйл ажиллагаанаас олон тохиолдлоор магадгүй ээжийн буруутай үйлдэл байхыг ч үгүйсгэхгүй. Үр хүүхдээ алдсан ээжүүдийн хариуцлагыг зөвхөн ээжүүдэд үүрүүлж, та нэг хүртэлх насанд өсгөсөн нь "өсгөсөн хөдөлмөр биш юм" гэж үнэлж болохгүй. Энэ бол хүний эрхийн зөрчилтэй асуудал. Монгол Улсын Үндсэн хуульд тодорхой заалтууд бий. Тиймээс энэ ээжүүдийг оруулж үзэх ёстой.
Нэгт, халамжийн зардал гэж үзэхгүй байгаа. Монгол Улс нийгмийн хамгааллын бодлого нийгмийн халамжийн бодлогоо ялгах ёстой. Халамж зорилтот бүлэг рүүгээ очдог байх ёстой. Олон хүүхэдтэй болгохыг дэмжиж урамшуулж байгаа бол хүн ам зүйн бодлоготой хамаардаг байх ёстой.