Эх хүн аминаасаа амь ургуулж үрээ төрүүлдэг. Арван сар хэвлийдээ үрээ тээж төрүүлдэг эх хүний алдар ямар нэгэн цаг хугацаа, ямар нэгэн өөр хэмжүүрээр хэмжигдэх ёсгүй!

Хүний амьдралд зовлон жаргал, баяр гуниг ээлжилдэг хорвоо. Хэвлийдээ тээж төрүүлсэн үр нь эндэх, ой ч хүрэлгүй орчлонгоос буцаж насан туршдаа шаналж, цөхөрч харуусаж яваа ээжүүд цөөнгүй бий. Эх хүн үрээ 1 нас хүрсэн, хүрээгүйгээр нь ялгаж хайрладаггүй шиг, төр ээжүүдээ ялгаварлаж яавч болохгүй. Иймд Монголын төр өнгөрсөн үеийн алдаагаа засаж, 1 нас хүрээгүй үрээ алдаж, одонгоо авч чадаагүй мянга мянган ээжүүддээ мэхийн ёсоллоо.

Тодруулбал, Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Үүрийнтуяа нарын гишүүд хуулийн төслийг 2025.06.24-ний өдөр өргөн мэдүүлсэн бөгөөд 2026.05.29-ний чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар эцэслэн батлагдлаа.

Одоо мөрдөж байгаа Олон хүүхэд төрүүлж өсгөсөн эхийг урамшуулах тухай хуулийн зохицуулалтаар урамшуулал авах болзолд “бага хүүхэд нь 1 нас хүрсэн байх”, “нас барсан хүүхэд нь 1 ба түүнээс дээш настай байсан байх” зэрэг нөхцөл тавигдаж байгаа. Энэ нь хүний эрхийн зөрчил үүсгэж, хүүхдийг насаар нь ялгаварлан гадуурхах нөхцөл бүрдүүлсэн тул засах шаардлагатай гэж хууль санаачлагчид үзсэн юм.

Хуульд орсон өөрчлөлт:

Нэг нас хүрээгүй хүүхдээ алдсан эхчүүдийг урамшуулал, дэмжлэгт хамруулна
Олон хүүхэд төрүүлж, өсгөсөн эхчүүдийг ялгаварлахгүй, урамшуулал олгох шалгуурыг хөнгөлнө.
Төрөлтийг дэмжиж, өсөлтийг нэмэгдүүлнэ

Хууль батлагдсанаар 38 мянга гаруй эх шинээр одон авна

Монгол Улсад жил бүр дунджаар 75,000–80,000 хүүхэд шинээр мэндэлдэг;
Нийт төрөлтийн 3-4 орчим хувьд хүүхэд 1 нас хүрэхээс өмнө нас барж, мөн тооны ээжүүд одон болон одонгийн урамшуулалд хамрагдаж чаддаггүй;
Энэ нь ойролцоогоор жилд 2,500-3,000 эх хуулийн хязгаарлалтаас үүдэн тэгш эрхээ эдлэх боломжоо алдаж буй хэрэг;
Хууль хэрэгжсэнээр Алдарт эхийн нэгдүгээр одон 10,154 ээж;
Алдарт эхийн 2 дугаар одон 27,100 ээж авна гэсэн урьдчилсан тооцоо бий.

УИХ-ын гишүүн, хууль санаачлагч Д.Үүрийнтуяа:

Миний бие УИХ-ын эмэгтэй гишүүн, 5 хүүхэдтэй ээжийн хувьд хүүхэд, гэр бүл, эмэгтэйчүүдийн хөгжил, нийгмийн баталгааг дэмжих бодлогыг тууштай дэмжин ажиллаж ирсэн бөгөөд энэ хүрээнд “Олон хүүхэд төрүүлж өсгөсөн эхийг урамшуулах тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хууль”-ийг УИХ-ын гишүүдийн хамтаар санаачлан боловсруулж, УИХ-аар батлуулсан. Уг хууль нь 2027 оноос хэрэгжиж эхлэх бөгөөд өмнө нь 1 нас хүргэлгүй хүүхдээ алдсан шалтгаанаар одонгоо авч чадаагүй эхчүүд одонгоо авах боломжийг бүрдүүлсэн юм. Энэхүү хууль нь олон хүүхэдтэй эхчүүдийн нийгэмд гүйцэтгэж буй үүргийг өсгөж чадаагүй гэх үндэслэлээр ялгаварлахгүй байх, хүүхдийн эрхийн зөрчлийг арилгах, гэр бүлийн үнэ цэнийг дэмжих, хүүхэд өсгөн хүмүүжүүлэх хөдөлмөрийг бодлогын түвшинд үнэлэх, хүн бүр хуулийн өмнө тэгш эрхтэй байх зарчмыг хангах чухал ач холбогдолтой шийдвэр болсон гэж үзэж байна. Энэ хууль 2027 оны 1 сарын 1-ээс эхлэн хүчин төгөлдөр болж мөрдөгдөнө.

УИХ-ын гишүүн, ажлын хэсгийн ахлагч О.Саранчулуун:

Зөвхөн одон биш. Тэр дундаа 0-18 насны хүүхдээ өсгөж буй ээжүүд, аавуудыг ч бас дэмжмээр байна. Энэ чинь өргөн агуулгаараа гэр бүлийг дэмжих асуудал руу орох ёстой!

УИХ-ын гишүүн Б.Баярбаатар:

Чухал хуулийн анхны хэлэлцүүлэг хийж байгаа. Өнөөдөр манай улс ний нуугүй хэлэхэд ялангуяа нийслэл Улаанбаатар хотод бол хүүхдэд их ээлгүй хот болж хувирсан. Улсын үндэс газар, төрийн үндэс гэр бүл гэдэг. Гэр бүл өнөөдөр зөв хүнийг өсгөж,хүмүүжүүлж, улсдаа төрдөө бий болгодог. Энэ хууль ч гэсэн Монголын хүн амыг өсгөх бодлоготой ийм хууль гэж харж байгаа

Монголын төр алдаагаа засаж, мянга мянган ээжүүдэд мэхийн ёсоллоо