Байр суурь5 мин унших
Ц.Гарамжав: Квотоос илүү эмэгтэйчүүдийн чадвар, ёс суртахуунд анхаарах ёстой

Эх сурвалж:
Монголын мэдээ сонинОдоохон...
Байр суурь5 мин унших

Эх сурвалж:
Монголын мэдээ сонинУИХ-ын гишүүн Ц.Гарамжаваас Сонгуулийн тухай хуулийн талаар байр суурийг нь сонирхлоо.
-УИХ дахь МАН-ын бүлгийн хуралдаанаар 50:26 буюу анхны хувилбар Л.Энх-Амгалан тэргүүтэй гишүүдийн боловсруулсан хуулийн төсөл нь ард түмний дэмжлэгийг авч чадахгүй байна. Үргэлжлэл нь V нүүртЭнэ талаар улс төрийн бусад намуудын шүүмжлэл ч их гарсан. Дотоод ардчилал болон сонгож, сонгогдох эрхэнд шударга бусаар хандсан гэж үзсэн. Тиймээс сонгуулийн өөр хувилбарыг санал болгосон байгаа. Энэ нь томсгосон мажоритар буюу улс орон даяар сонгуулийг хийх тогтолцоог сонгосон.
-Үндсэн хуульд сонгуулийн тогтолцоог мажоритар систем буюу сонгогч нь сонгогдогчоо шууд сонгодог тогтолцоог тусгаж өгсөн байгаа. Тэгэхээр томсгосон бүсчлэлд ороод явна гэсэн үг. Тухайлбал, Улаанбаатар дотроо хэдэн бүс байх вэ. Хүн амын байдлыг харгалзаад яаж хуваарилах эсэхээ шийднэ.
-Нийлнэ. Улс орон даяар томсгосон бүсэд хамааралтай. Өмнөх тогтолцооноос илүү ардчилалтай байна. Өмнө нь тойрог руугаа хөрөнгө оруулалтаа татдаг. Сумын төвийн барилга байшинд анхаараад, улс оронтой холбоотой хөгжлийн бодлогууд нь хэрэгждэггүй зэрэг шүүмжлэл их гардаг байсан. Тэгэхээр томсгосон бүсчлэлд шилжихээр улс орны хөгжлийг томоор нь харна. Том хөгжил, том үйл ажлын төлөө гишүүд хамтарч ажиллах боломж бий болно. Миний хувьд үүнийг зөв тогтолцоо гэж харж байгаа.
-Эмэгтэйчүүдэд жаахан хүнд хувилбар гэж хэлж болно. Эмэгтэйчүүд сонгогч олонд өөрийгөө таниулж, амжаагүй байх үед том тойрогт өрсөлдөх нь илүү эрсдэлтэй. Гэхдээ сонгогчдын сонголтоос хамаарна шүү дээ. Эмэгтэйчүүдийг улс төрийн намууд дэмжиж өгөх ёстой.
-Эмэгтэйчүүдийн квотыг нэмэгдүүлэх талаар саналууд гарч байгаа юм билээ. Гэхдээ квот гэхээс илүүтэй эмэгтэйчүүдийн чадвар, ёс суртахуунд анхаарах ёстой. Илүү ёс суртахуунтай, чадварлаг, туршлагатай, бүтээлч эмэгтэйчүүдээ дэмжих хэрэгтэй. Тооноос илүү мөн чанар чухал.
-Аль аль нь үүрэг, хариуцлагатай. Сонгогчид өнөөдрийн энэ нийгэмд эх оронд хэрэгтэй тэр хүнийг олж, саналаа өгөх нь маш чухал. Ард түмэн УИХ-ын гишүүдийг муу, сайхнаар дуудаад шүүмжлээд байгаа нь үнэн. Гэхдээ олны дотор мэдээж янз янзын хүмүүс байгаа шүү дээ. Нэр хүндтэй, ажилсаг, эх оронч, туршлагатай, мэдлэгтэй хүнийг олох нь чухал. Өөрийнхөөсөө илүү ард түмний эрх ашгийг дээдлэх, хүнийг дэмжих нь зүйтэй.
-Тийм ээ. Тухайлбал, бие дааж 1000 гаруй иргэн нэр дэвшинэ гэсэн судалгаа байна. Дээрээс нь улс төрийн намуудын нэр дэвшигчид нэмэгдэнэ. Тэгэхээр сонгогч маш хариуцлагатай сонголт хийх мөч тулгараад байна. Өөрөөр хэлбэл, парламентад 10 сонгогдсон, анх удаа сонгогдсон гэдгээр нь бус тухайн хүн хэн бэ. Ямар сэтгэл зүрхтэй хүн бэ. Улс оронд юу хийж бүтээсэн бэ. Эдийн засгийн хямралтай нийгэмд гол гол бодлогуудыг гаргаад ажиллаж чадах хүн мөн үү гэх мэтээр шалгуур тавих хэрэгтэй. Ер нь аливаа зүйлд нугардаггүй, хувирдаггүй, тууштай, эх орондоо байнга оршин суусан, туршлагатай хүнийг дэмжих ёстой. Түүнээс олон сонгогдсон юу ч хийдэггүй хүнээ дэмжвэл өмнөх алдаагаа дахин давтана гэсэн үг. Тиймээс энэ удаагийн сонгуульд сонгогчид илүү хариуцлагатай байх цаг үе тулгараад байна.
-Хүн амын тоо болон газар нутгийн хэмжээ, засаг захиргааны нэгж зэргийг харгалзан үзэх байх. Хамгийн чухал нь хүн амын тэнцвэртэй байдал шүү дээ. Хуулийн төсөлд энэ талаар онцгойлон анхаарч өгөх байх.
-Үүнийг намууд дотооддоо шийднэ шүү дээ. Минийхээр улс орондоо хэр их зүйл хийж бүтээсэн гэдгээр нь илүүтэй харах байх. Түүнээс олон сонгогдсон гэхээр хэт явцуу ойлголт болж хувирна.
-Иргэд үүнд маш хариуцлагатай хандах ёстой. Улс орны хөгжил эд үедээ байна. Эдийн засгийн нөхцөл байдал амаргүй байна. Өмнө нь маш олон алдаатай бодлого гаргаад улс орны хөгжлийг уруудуулсан. Тэгэхээр энэ удаагийн сонголтыг хэр зөв хийхээс хамаарч, улс орны хөгжил шалтгаална. Үүнийг хийж чадах хүнийг дэмжих ёстой. Зөв сонголт хийх нь улс орныхоо хөгжилд оруулж буй хувь нэмэр юм.
-Сонгуулийн тухай хууль батлагдаагүй байна. Миний хувьд одоохондоо шийдвэрээ гаргаж амжаагүй явна.
-Та намын санхүүжилтээ өгсөн үү. Энэ сарын 15-ны өдөр өгөх ёстой шүү дээ?
-Удахгүй өгнө. Гадуур ажил ихтэй амжаагүй л явна даа.