#Шилэн хууль3 мин унших
Эрдэм шинжилгээний байгууллагууд баталгааны мөнгө байршуулахгүйгээр тендерт оролцох боломж бүрдлээ

Сэтгүүлч Б.Цэцэгсүрэн
Одоохон...
#Шилэн хууль3 мин унших

Сэтгүүлч Б.Цэцэгсүрэн
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Уянга, Д.Рэгдэл, Г.Хосбаяр нараас 2025 оны долдугаар сарын 02-ны өдөр Шинжлэх ухаан, технологийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг өнөөдрийн /2026.05.01/ УИХ-ын чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар эцэслэн баталлаа.
Уг хууль батлагдсанаар 2 том өөрчлөлт орох юм.
Академийн хүрээлэн тус бүр дээр уг судалгаа гардаг байсан бол нэг дор, нэгдсэн санд судалгааны ажлууд байршсанаар уг судалгааг авах, ашиглах сонирхолтой этгээдүүдэд өгөх дэд бүтэц нь ээлтэй байдлаар хөгжих нөхцөл бий боллоо.
Эрдэм шинжилгээний байгууллага гэсэн статустай төрийн өмчит академийн хүрээлэнгүүдийн төсвийн мөнгөөр хийсэн судалгааны ажлууд тендерт оролцож чаддаггүй, зөвхөн гэрээгээр судалгаа хийдэг байв.
Энэ нь баталгааны мөнгө гэх олон сая төгрөгийг банкинд байршуулах шаардлагыг төсвийн байгууллагын хувьд биелүүлэх боломжгүйтэй шууд холбоотой.
Харин Шинжлэх ухаан, технологийн тухай хууль" эцэслэн батлагдсанаар ийнхүү баталгааны мөнгө шаардахгүйгээр тендерт оролцох боломж бүрдэхээс гадна академийн хүрээлэн, улсын сургуулиуд эрдэм шинжилгээний байгууллага гэсэн статустай л бол байгууллагынхаа санхүүгийн боломжийг бэхжүүлэх нөхцөл хууль эрх зүйн хүрээнд бүрдэж буй юм.

Хуулийн төслийг эцсийн хэлэлцүүлэгт бэлтгэх Ажлын хэсгийг УИХ-ын гишүүн С.Зулхпхар ахалсан.
Тэрбээр "Өнөөдөр манай шинжлэх ухааны салбарын зардал ДНБ-ийн 0.01 хувьтай тэнцүү байгаа. Олон улсын жишиг нь 2.5-5.4 руу чиглэсэн зардлыг ДНБ-ний түвшинд авч үздэг.
Гэтэл манай зорилт болсон 1 хувь руу ч ойртоогүй түвшинд байгаа. Энэ хууль бол шинжлэх ухааны байгууллагуудыг чадавхжуулахад, судалгаа хийхэд чиглэсэн томоохон боломжуудыг нээж байна. Төрийн болон орон нутгийн өмчөөр бараа ажил үйлчилгээ худалдаж авах хуулиар хэрэв ямар нэгэн судалгааны тендерт ордог бол шинжлэх ухааны хүрээлэнгүүд, судалгааны байгууллагууд тендерийн материал гаргадаг. Үүнээсээ болоод огт судалгаанд оролцож чаддаггүй байдал үүссэн. Энийг даван туулж байна гэсэн үг" гэв.
С.ДЭМБЭРЭЛ: Монгол эрдэмтэн судлаач, инженерүүдийн ажил гүйцэтгэх потенциал, ур чадвар нэмэгдэх боломж нээгдлээ
Шинжлэх Ухааны Академийн Ерөнхийлөгч С.Дэмбэрэл
Хамгийн том ололт нь монгол эрдэмтэн судлаач, инженерүүдийн ажил гүйцэтгэх потенциал, ур чадвар нэмэгдэж буй явдал юм. Бид мега төслүүдээ гадны компаниар гүйцэтгүүлж болно. Энэ бол бүтээгдэхүүн мөн үү мөн. Үүнийг үгүйсгэж үл болно. Гэхдээ хамгийн чухал нь тухайн бүтээгдэхүүнийг бүтээх чадвар монголд, монгол инженерт үлдэх ёстой. Загас бариулчихаад загасыг нь аваад үлдэх биш, загас барих арга ухаанд суралцана гэсэн үг. Нэг ёсондоо эрдэмтэн судлаачдын оролцох бололцоог нээж, үүнд үндэслэн ур чадварыг нь нэмэгдүүлэх ач холбогдолтой хуулийн өөрчлөлт хийж чадлаа.
Ж.ГАЛБАДРАХ: ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ БАЙГУУЛЛАГУУДАД ХӨГЖИХ БОЛОМЖ НЭЭГДЭХ НЬ

Төрийн бодлогоор их, дээд сургууль, эрдэм шинжилгээний байгууллагаа дэмжиж ажиллахад энэ их тус нэмрээ өгнө. Энэ бол эхлэл гэж хүлээж авч байгаа. Их, дээд сургууль, коллеж, эрдэм шинжилгээний байгууллагууд, хүрээлэнгүүд хөгжих боломж нь нээгдэнэ. Хуульд орж буй хамгийн дэвшилттэй зүйл нь манай эрдэм шинжилгээний байгууллага, их дээд сургуулиуд тендерт оролцоход давуу байдал болж байгаа. Гүйцэтгэлийн баталгаа, тендерийн баталгаа зэргийг нь хөнгөлж өгч байна.
Ийнхүү Шинжлэх ухаан, технологийн хууль батлагдсанаар салбарын хөгжлийг шат ахиуллаа.