2025 онд Франц улсад нас баралт нь төрөлтөөсөө давсан жил байлаа. Үндсэндээ тус улсын хүн амын өсөлт тэг зогсолтын хэмжээнд очсон. Мөн өнгөрөгч онд Хятад улсын хувьд хамгийн бага шинэ хүүхэд төрсөн жил байв.

Тэгвэл Монгол Улсын хэмжээнд сүүлийн жилүүдэд төрөлт эрс буурч, гэр бүл салалт огцом нэмэгдэж байгааг тоон мэдээллүүдээс харж болно. Тухайлбал 2005 онд нэг эмэгтэйн төрүүлэх хүүхдийн тоо 1.9 болж, түүхэн доод хэмжээнд ойртсон ч үе бий. Хэрэв дээрх асуудлыг гэр бүлрүү чиглэсэн бодлогоор дэмжихгүй бол 2050 он гэхэд нэг эмэгтэйд ногдох төрөлтийн тоо 1.4-1.5 болж тогтоно гэдгийг судлаачид хэлдэг!

2023 оны байдлаар өрх толгойлсон ганц бие эцэг, эх – 66,813 байгаагаас 11,950 нь өрх толгойлсон ганц бие эцэг байна.

2019 оноос эхлэн гэрлэлтийн тоо тасралтгүй буурч байгаа хэдий ч гэр бүл цуцлалтын тоо төдийлөн буурахгүй, харин ч өсөх хандлагатай байна.

Тухайлбал, 2019 онд 4,262 байсан гэр бүл цуцлалтын тоо 2024 онд 4,463 болж, 5 хувиар нэмэгдсэн байна.

Дээрхи тооноос харвал хүн ам зүйн бодлогын үндсэн асуудлуудад анхаарах шаардлагатай байгааг илтгэж байна. Иймээс олон хүүхэдтэй гэр бүлийг дэмжих, эцэг, эхчүүд идэвхтэй хөдөлмөр эрхлэх нөхцлийг хангах, гэр бүл, төрөлтийг дэмжих цогц бодлогыг чанартай хэрэгжүүлэх онцгой шаардлагатай байгаа юм.

Хүн амын өсөлтийг нэмэгдүүлж, гэр бүлийн тогтвортой байдлыг дэмжих АНХДАГЧ хуулийн төслийг боловсрууллаа.

Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт Гэр бүлийн тухай хуулийг шинэчлэн батлуулж, "Чанартай амьдрал-гэр бүлийн гишүүдийн оролцоо" хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхээр заасан. Энэ хүрээнд Гэр бүлийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга хуулийн төслийг 2025 оны 11 дүгээр сард ХЗДХЯ-наас УИХ-д өргөн мэдүүлж, УИХ-ын чуулганаар хэлэлцэхийг дэмжсэн.

Гэр бүлийн хөгжлийг дараах чиглэлээр дэмжихээр тус хуулийн төсөлд орон сууцны дэмжлэг, ажил амьдралын тэнцвэрийг хангах, гэр бүлийн боловсролыг дэмжих, Эрүүл мэндийг дэмжих, Нийгэм, сэтгэл зүйн үйлчилгээ үзүүлэх, Гэр бүлийн өдрийг тэмдэглэх зэрэг багтана.

Мөн жирэмсэн эх, ихэр хүүхдийн тэтгэмж, цалинтай ээж, “Алдарт эх” одонгийн урамшуулал, хүүхдийн мөнгөн тэтгэмж зэрэг мөнгөн тэтгэмжүүдийг хүн амыг өсгөх бодлогын хүрээнд Нийгмийн халамжийн тухай хуулиас тусгаарлаж энэ хуулиар зохицуулдаг болохоор тусгажээ.

Нас баралт нь төрөлтөөсөө давсан улс орнуудын алдааг давтахгүйн тулд хүн ам зүйн бодлогод анхаарах ёстой!

Ажил амьдралын тэнцвэрийг хангах хүрээнд:

-Гэр бүлийн асаргаа шаардлагатай хүнийг асарч байгаа ажилтанд долоо хоногийн 1 өдөр гэрээсээ, эсхүл зайнаас ажиллах боломжоор жилд нэг удаа гурав хүртэл сарын хугацаанд хангах,

-Сургуулийн өмнөх болон бага боловсролд хамрагддаг ажилтан хүүхдээ хүргэж өгөх, авахад зориулж ажлын цагийг 2 хүртэл цагаар богиносгох,

-Ерөнхий боловсролын сургуульд суралцдаг хүүхэдтэй ажилтан хичээлийн жилийн өвлийн амралтын хугацаанд ээлжийн амралтаа авахад ээлжийн нэмэгдэл амралтын хугацааг ажлын хоёр өдрөөр нэмэгдүүлэх зэрэг заалтууд орсон.

Гэр бүл, хөдөлмөр нийгмийн хамгааллын сайд Т.АУБАКИР:

“Бид хүн ам зүйн бодлогын хүрээнд “Олон хүүхдийн бодлого”-ыг дэмжихийг “Гэр бүлийн хөгжлийг дэмжих тухай” хуулиараа дамжуулж “хөшүүргүүд”-ийг үзүүлж байгаа. Тухайлбал, 4 болон түүнээс дээш хүүхэдтэй өрхийг ипотекийн зээлд оочир дугааргүй хамруулах, байраа томруулах зорилгоор хуучин байраа борлуулсан бол ногдох ёстой татварыг чөлөөлөх, буцаан олгох, 3 ба түүнээс дээш хүүхэдтэй өрхийн эх, эцгийн аль нэг нь хөдөлмөр эрхэлж байвал Хүн амын орлогын албан татвараас чөлөөлөх гэх мэт заалтууд багтсан” гэв.

Гэр бүл рүү чиглэсэн бодлогыг өнөөдөр л ярихгүй юм бол ОРОЙТНО!